مدلسازی موانع تحقق توسعه شهری دانشبنیان مطالعه موردی: شهر اهواز
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22059/jurbangeo.2024.366572.1868چکیده
توسعه شهری مبتنی بر دانش را میتوان شکل، رویکرد یا پارادایم جدیدی از توسعه شهری پایدار در عصر دانش در نظر گرفت. هدف پژوهش حاضر شناسایی و تحلیل موانع تحقق توسعه شهری دانشبنیان در شهر اهواز است و با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی صورت گرفته است. گردآوری دادهها و اطلاعات پژوهش در خصوص عوامل و موانع تحقق توسعه شهری دانشبنیان در شهر اهواز با استفاده از نظرسنجی از 20 نفر از کارشناسان و متخصصان شامل اساتید دانشگاهها و مرکزهای پژوهشی و بر اساس روش دلفی صورت گرفته است. در این زمینه چهار بعد اقتصادی، نهادی-برنامهریزی، اجتماعی- فرهنگی و زیرساختی-تکنولوژی بهعنوان موانع اصلی اثرگذار بر عدم دستیابی به توسعه شهری دانشبنیان در شهر اهواز با بهرهگیری از مدلسازی تفسیری-ساختاری ISM مورد تحلیل قرارگرفته است. نتایج پژوهش نشان داد که اقتصاد سیاسی متمرکز و سنتی و برخورداری از رویکردهای غیر منعطف و یکجانبهگرایانه در فرایند سیاستگذاری بهعنوان تأثیرگذارترین عامل و موانع دیگر اجتماعی و فرهنگی (از جمله عدم تمایل شهروندان برای سهیم نمودن دانش و عدم تلقی دانش بهعنوان یک ارزش و ...)، موانع اقتصادی (همانند کمبود منابع اقتصادی و سرمایهگذاری محدود در زیرساخت ارتباطات و اطلاعات، عدمحمایت مالی از ایجاد زمینههای کارآفرینی و حمایت از نوآوری، و وجود شکاف طبقاتی از لحاظ سطح درآمد و ...) و موانع زیرساختی (عدم دسترسی مناسب به پهنای باند و خدمات ICT، وجود شکاف دیجیتالی و دسترسی نابرابر به زیرساختهای فناوری اطلاعات و ارتباطات، سهم پایین فعالیتهای مدرن و دانش پایه در سطح شهر و...) در زمره اثرپذیرترین عوامل محسوب میگردند. بنابراین مانع برنامهریزی- نهادی جزء مهمترین موانع دستیابی به توسعه شهری دانشبنیان در شهر اهواز است و در زیرمجموعه این مانع، متغیرهای کلیدی هستند که از قدرت نفوذ بالایی برخوردارند. در نهایت پیشنهادها ارائهشده است
