ضرباهنگ کاوی مصرف فضا در فضاهای مرکز شهر مطالعه موردی: سبزه‌میدان زنجان

نویسندگان

1 گروه جغرافیا دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

doi
10.22059/jurbangeo.2024.370077.1899
چکیده

ضرباهنگ کاوی روشی ریتمیک برای شناخت نوع و الگوهای مصرف فضا در مقیاس زمانی و مکانی است. هدف پژوهش حاضر شناخت تجربه زیست روزمره افراد در فضاهای عمومی مرکز شهر زنجان و تبیین الگوی رفتاری آن‌ها در فضاهای مزبور است. این پژوهش به شیوه کیفی و ماهیت استقرایی - تفسیری، باهدف ضرباهنگ کاوی فضاهای تجدید حیات شده مرکز شهر زنجان پرداخته است. شیوه گردآوری داده‌ها با استفاده از روش مشاهده، پایش مستمر و مصاحبه‌های دوستانه است. مقیاس زمانی پژوهش ماه‌های شهریور و مهر، روزهای اول، میان و آخر هفته (شنبه، سه‌شنبه و پنج‌شنبه) و ساعت 8 تا 10، 11 تا 13 و 17 تا 19 و مقیاس مکانی دربرگیرنده سه سکانس و 6 ایستگاه مکانی است. داده‌های جمع‌آوری‌شده به روش کیفی تفسیری تحلیل و نتایج آن به‌صورت گزارش تفسیری، جداول کیفی و مدل پراکنش راداری انجام پذیرفت. متغیرهای پژوهش شامل تراکم، قشربندی، مورفولوژی، مجاورت، گستردگی، برجستگی، تداوم، توالی، سرعت، تکرار، حرکت، همگام‌سازی است. یافته‌ها نشان می‌دهد علی‌رغم اتصال پیوسته مجموعه سبزه‌میدان زنجان، ضرباهنگ فضا متفاوت از هم بوده و متناسب با قشربندی اجتماعی افراد تغییر می‌یابد. تمرکز زمانی رفتارهای اختیاری - اجتماعی در بازه زمانی عصرگاهی و رفتارهای اجباری - ضروری در بازه زمانی صبح است. در فضاهای سنتی و هویتی ضرباهنگ مکانی و زمانی عمدتاً مردانه، تکرارپذیر، مداوم منظم و رادار رفتارهای اجتماعی - اختیاری با گرایش به پیرامون آن دارای الگوی رفتاری نسبتاً پایدار روزانه و هفتگی است