ارزیابی نقش شهر اسفنجی به‌عنوان شهری سبز-آبی در ارتقاء سطح خدمات اکوسیستم شهر شیراز

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

2 گروه علوم و مهندسی آبخیز، یزد، ایران

3 گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

doi
10.22059/jurbangeo.2024.369561.1892
چکیده

امروزه با توسعه شهرنشینی، فضای سبز-آبی در مناطق شهری موردتوجه گسترده قرارگرفته و به نماد مهم سلامت اکوسیستم شهری تبدیل‌شده است. در این زمینه توجه به خدمات اکوسیستم در برنامه‌ریزی شهر اسفنجی که توسط زیرساخت‌های سبز-آبی ارائه می‌شود اهمیت زیادی دارد. در این راستا پژوهش حاضر با هدف ارزیابی نقش شهر اسفنجی به‌عنوان شهری سبز-آبی در ارتقاء سطح خدمات اکوسیستم شهر شیراز انجام شد. پژوهش حاضر از حیث هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی است که با روش آمیخته (کمی و کیفی) انجام‌شده است. به‌منظور تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مضمون و در قالب نرم‌افزار MAXQDA انجام شد و جهت رتبه‌بندی خدمات از آزمون آماری فریدمن استفاده شد. نتایج تحلیل محتوا نشان داد که از 35 مؤلفه شناسایی‌شده مربوط به چهار مقوله مهم‌ترین خدمات اکوسیستم زیرساخت‌های سبز-آبی شهر اسفنجی توسط تیم خبرگان، پس از رتبه‌بندی مشخص شد که مؤلفه تأمین آب پایدار (A1) از زیرمجموعه خدمات تولیدی، مؤلفه کنترل مؤثر رواناب شهری و کاهش آب‌گرفتگی معابر (D15) و مدیریت ریسک و خطر سیلاب (D3) از زیرمجموعه خدمات تنظیمی به ترتیب با نمره اکتسابی 25/26، 55/25 و 78/24 در رتبه اول تا سوم قرار گرفت. هم‌چنین در زمینه خدمات حمایتی زیرساخت‌های سبز-آبی شهر اسفنجی، مؤلفه‌های حفظ، احیاء و تقویت پوشش گیاهی (B4) و بازیابی اکوسیستم‌های طبیعی (B3) به ترتیب با نمره 77/19 و 63/19 در رتبه ده و یازده قرار گرفت و در بعد خدمات فرهنگی-اجتماعی نیز مؤلفه ارتباط و دسترسی بهتر به طبیعت (C4) با نمره 22/19 در رتبه سیزده قرار گرفت