فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف:  اهمیت خویشاوندان وحشی در به نژادی گندم سبب شده است تا مطالعات فراوانی در رابطه با بررسی تنوع و ساختار ژنتیکی گونه‌های مختلف گندم وحشی با استفاده از سیستم‌های نشانگری گوناگون انجام شود. هدف این مطالعه بررسی تنوع ژنتیکی 90 توده‌ مختلف tauschii Ae. به منظور تعیین میزان تنوع ژنتیکی، و همچنین آنالیز ساختار ژنتیکی آن‌ها برای گروه‌بندی توده‌ها با استفاده از چند شکلی حاصل از نواحی CAAT-box   بود.  مواد و روش‌ها: در این تحقیق تنوع ژنتیکی و ساختار جمعیت 90 توده Ae. tauschii جمع­آوری شده از مناطق مختلف ایران با استفاده از 12آغازگر CBDP مورد بررسی قرار گرفت. نتایج: با توجه به نتایج به دست آمده در مجموع، تعداد 141 باند توسط 12 آغازگر مورد استفاده تولید شد که 91 مورد از این باندها چندشکل بودند و متوسط تعداد باند چند شکل تولید شده به ازای هر آغازگر برابر با  58/7 بدست آمد. مقدار شاخص محتوای اطلاعات چند شکل(PIC) و شاخص نشانگر (MI) برای آغازگرهای CBDP مورداستفاده بترتیب بین 4/0 تا 49/0 و 49/1 تا 99/4 متغیر بود. با توجه به شاخص‌های محاسبه شده آغازگرهای CB9، CB12 و CB1 بیشترین کارایی را در تفکیک ژنتیکی توده‌ها نشان دادند. تجزیه ساختار ژنتیکی، توده‌های مورد بررسی را در سه گروه اصلی با  تعداد 10، 18 و 30 توده دسته‌بندی نمود و بقیه توده‌ها به عنوان توده‌های مخلوط شناسایی شدند.  در این مطالعه بالاترین مقادیر شاخص‌های تنوع ژنتیکی شامل تعداد آلل‌های مؤثر، شاخص شانون و میزان هتروزیگوسیتی مربوط به زیر جمعیت 1 بود. علاوه بر این، میزان تمایز ژنی (Gst) و جریان ژنی (Nm) بین زیر جمعیت‌ها به ترتیب برابر با 03/0 و 58/18 بود. دندروگرام حاصل از تجزیه خوشه‌ای، توده‌های مورد بررسی را به سه گروه تقسیم بندی نمود که مطابق با گروه‌بندی حاصل از تجزیه ساختار ژنتیکی بود. نتیجه گیری: نتایج حاصل از پارامترهای مختلف نشان داد که نشانگر CBDP یک نشانگر مناسب در بررسی تنوع ژنتیکی توده‌های Aegilops tauschii  می‌باشد. همچنین با توجه به نتایج ساختار ژنتیکی جمعیت و پارامترهای تنوع ژنتیکی بین زیر جمعیتی به نظر می‌رسد لازم است  اقداماتی جهت حفاظت از این منبع ژنتیکی ارزشمند که توان بالقوه بسیار بالایی در بهنژادی گندم زراعی دارد، صورت گیرد.