بررسی اثر عصاره الکلی برگ‌ گیاه برگ‌بو بر پروماستیگوت‌های لیشمانیا ماژور از طریق روش رنگ سنجی در مدل برون‌تنی

نویسندگان

1 استادیار بخش بیوتکنولوژی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 رئیس مرکز لیشمانیا دانشگاه ّّبزشکی کرمان

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه هرمزگان

doi
10.22103/jab.2021.16918.1282
چکیده

لیشمانیوز، یکی از بیماری‌های انگلی گسترده در جهان، یک بیماری مشترک بین انسان و دام محسوب می‌گردد که توسط تک یاخته‌ای از جنس لیشمانیا ایجاد می‌شود. داروهای گیاهی در بسیاری از موارد فاقد هر گونه عارضه و از طرفی در دسترس و ارزان می‌باشند. از این رو پیدا کردن یک داروی گیاهی برای درمان لیشمانیوز یکی از اهداف جهانی است. این مطالعه به‌منظور ارزیابی فعالیت ضد لیشمانیایی عصاره الکلی برگ‌های گیاه دارویی برگ‌بو، روی مرحله پروماستیگوت لیشمانیا ماژور با روش رنگ سنجی در شرایط آزمایشگاهی انجام شد. مواد و روش‌ها: برای تعیین سمیت عصاره بر سلول­های ماکروفاژ از روش MTT و خوانش با الایزا و برای تعیین اثر آنتی پروماستیگوتی عصاره از روش بررسی آپوپتوز با فلوسایتومتری استفاده شد. میزان CC50  و IC50 از طریق نتایج این دو تست محاسبه شدند و در هر دو تست از آمفوتریسین به عنوان کنترل مثبت استفاده شد. برای این منظور، پروماستیگوت‌ها به همراه غلظت‌های مختلف عصاره برگ برگ بو و آمفوتریسین B بر روی پلیت 96 خانه اضافه و به مدت 72 ساعت انکوبه شدند و سپس ارزیابی ها براساس آزمون‌های فوق صورت پذیرفت. داده‌های آماری با استفاده از روش دانکن، ANOVA و نرم افزار SAS در سطح احتمال P≤0/05 آنالیز شدند. نتایج: بیشترین مقدار آپوپتوز مربوط به تیمار800 میکرو‌گرم بر میلی‌لیتر که به‌ترتیب در آمفوتریسین B 35/97 و عصاره برگ‌بو 04/63 درصد بود. غلظتی از دارو که از رشد 50% سلولها جلوگیری می‌کند (CC50)، برای آمفوتریسین B 6/129 و برای برگ‌بو 5/200  میکروگرم بر میلی‌لیتر بود. میزان IC50 پروماستیگوت در آمفوتریسین و برگ‌بو به‌ترتیب به‌طور میانگین 5/18 و 5/589 میکروگرم بر میلی‌لیتر می‌باشد. نتیجه‌گیری: عصاره برگ گیاه برگ‌بو با افزایش غلظت از رشد پروماستیگوت‌ها جلوگیری کرده و در بعضی از غلظت‌ها با یکدیگر و با داروی آمفوتریسین B تفاوت معنی‌داری داشتند. بر اساس نتایج فلوسایتومتری، افزایش آپوپتوزیس وابسته به دوز دیده‌شد. با توجه به نتایج IC50 گیاه برگ‌بو، اثر بخشی بالایی نشان داد. لذا مطالعات بیشتری برای ارزیابی تاثیر آن بر روی انگل لیشمانیا در شرایط بالینی بسیار مطلوب است.