فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توانمندسازی یکی از کارآمدترین راهبردها جهت بهبود وضعیت سکونتگاه‌های غیررسمی است. بعد اجتماعی توانمندسازی موردتوجه بسیاری از اندیشمندان است که آن را بر رفع معضلات حاشیه‌نشینی مؤثر می‌دانند. هدف پژوهش بررسی تأثیر عوامل اجتماعی مکان در سکونتگاه‌های غیررسمی بر توانمندسازی اجتماعی ساکنان آن است. پژوهش حاضر از نظر شیوه گردآوری و تحلیل اطلاعات، از نوع همبستگی و مبتنی بر مدل معادلات ساختاری است. روش جمع‌آوری داده‌ها کتابخانه‌ای و میدانی به شیوه تکمیل پرسشنامه با تعداد 150 نفر نمونه از ساکنان پهنه‌های غیررسمی شهر تبریز است. در این پژوهش، عوامل اجتماعی مکان، متغیر مستقل و توانمندسازی اجتماعی به‌عنوان متغیر وابسته مورد ارزیابی قرار گرفت. سپس، بار عاملی هر سنجه و جایگاه هریک از مؤلفه‌های الگوی نظری تعیین شد. بر اساس یافته‌های پژوهش در بخش نظری عوامل اجتماعی مؤثر بر کالبد مکان دو عامل سرمایه اجتماعی و حس امنیت می‌باشد؛ که در سکونتگاه‌های غیررسمی شهر تبریز، بین عوامل اجتماعی مکان که بر کالبد این سکونتگاه‌ها تأثیر می‌گذارند با توانمندسازی اجتماعی (آگاهی، تعامل و مشارکت اجتماعی) رابطه معناداری وجود دارد. همچنین عامل سرمایه اجتماعی نسبت به عامل حس امنیت مکان تأثیر بیشتری بر توانمندی اجتماعی دارد و از بین معیارهای سرمایه اجتماعی معیار تعلق اجتماعی و از بین مؤلفه‌های عامل حس امنیت، نظارت و کنترل بیشترین تأثیر را بر توانمندسازی اجتماعی ساکنان دارند. بنابراین استفاده از فضای عمومی، وجود کاربری‌های مختلط و بهبود دسترسی‌پذیری بصری بر توانمندسازی اجتماعی ساکنان سکونتگاه‌های غیررسمی تأثیرگذار خواهند بود