تعادل پارتو و تابع زیان بهینه دو سیاست‌گذار پولی و مالی در یک بازی همکارانه با عدم اطمینان دولت در دستیابی به درآمدهای بودجه‌ای

نویسندگان

1 گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه ولی‌عصر(عج)، رفسنجان، ایران.

2 گروه ریاضی، دانشکده ریاضی، دانشگاه ولی‌عصر(عج)، رفسنجان، ایران.

doi
10.22059/jte.2025.374332.1008903
چکیده

تئوری­های مربوط به سیاست­های کلان اقتصادی به اهمیت هماهنگی بین دو سیاست­گذاری اقتصادی یعنی دولت و بانک مرکزی در اجرای اهداف خود تأکید دارند. ادبیات اقتصادی نشان می­دهد که همواره اجرای یک بازی همکارانه بین مقام پولی و مالی نسبت به یک بازی غیرهمکارانه می­تواند اثرات مثبتی بر رشد پایدار و ثبات تورم داشته باشد. از طرف دیگر یکی از نگرانی­های دو بازیگر این بازی در اجرای اهداف، عدم اطمینان مقام مالی در دستیابی به سطح مشخص از بودجه می­باشد که سیاست‌گذاران را در واکنش به اقدامات سیاستی محتاط‌تر می‌­سازد. از این رو هدف این تحقیق، تحلیلی بر تابع بهترین پاسخ، تعادل پارتو و تابع زیان دولت و بانک مرکزی در چارچوب بازی همکارانه می‌­باشد. بازی همکارانه به این معناست که یک بازیکن در بررسی اهداف خود، ترجیحات و آرزوهای بازیکن دیگر را نیز در تابع خود در نظر می‌گیرد. نتایج حاصل از شبیه­سازی در این بازی نشان می­دهد که در بازی همکارانه نسبت به بازی غیرهمکارانه با افزایش نرخ بهره سیاستی، تابع واکنش مقام مالی انقباضی­تر است و همچین برای ثبات تورم و رشد اقتصادی در بازی همکارانه، تعادل پارتو در سطح پایین­تری نسبت به تعادل نش شکل می­گیرد. همچنین در بازی همکارانه نسبت به بازی غیرهمکارانه تابع زیان دولت و همچنین کسری بودجه کمتر و تابع زیان بانک مرکزی بالاتر است. از طرف دیگر با کاهش نااطمینانی در اقتصاد سطح محصول تعادلی در هر دو بازی همکارانه و غیرهمکارانه افزایش می­‌یابد. در پایان این تحقیق، برخی پیشنهادات سیاستی ارائه گردید.