شناسایی ژن‌ها و میکرو RNAهای کلیدی درگیر در مسیر آپوپتوزیس عقرب Androctonus crassicauda

نویسندگان

1 استادیار، گروه جانوران سمی و تولید پادزهر، موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی شعبه جنوب غرب کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

2 گروه جانوران سمی و تولید پادزهر، موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی شعبه جنوب غرب کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

3 استادیار سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی شعبه اهواز، گروه جانوران سمی و تولید پادزهر، اهواز، ایران

4 گروه جانوران سمی و تولید پادزهر، موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی شعبه جنوب غرب کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

doi
10.22103/jab.2021.16141.1249
چکیده

رخداد مرگ سلولی برنامه ریزی شده یا آپوپتوزیس به‌عنوان روش حفاظت شده، تحت کنترل تعدادی ژن قرار دارد که جهت حذف سلول‌های غیر ضروری بکار می‌رود. این رویداد سلولی در سیستم‌های مرتبط با ایمنی و بیماری دخیل است. آپوپتوزیس یک مکانیسم تنظیم‌گر سلولی است که اثرات تکثیر سلولی و مرگ سلولی را متعادل می‌کند. در مسیر آپوپتوزیس، ژن‌ها و مولکول‌های فراوانی درگیر هستند. اخیرا گسترش تولید داده‌ها با استفاده از تکنیک RNAseq نشان داده که میکرو‌RNAها، نقش مهمی در تنظیم مرگ سلولی برنامه ریزی شده یا آپوپتوزیس بازی می‌کنند. هدف از این مطالعه شناسایی ژن‌ها و میکروRNAی کلیدی موثر در مسیر آپوپتوزیس در عقرب‌های آندروکتونوس کراسیکودا بود. مواد و روش‌ها: در این پژوهش پس از توالی‌یابی ترانسکریپتوم غده زهر عقرب‌های اندوروکتونوس کراسیکودا با استفاده از پلتفرم ایلومینا 2000 Hiseq و پیکربندی ترانسکریپتوم با استفاده از نرم‌افزار Trinity، مهم‌ترین پروتئین‌های ترانسکریپتوم غده زهر عقرب دخیل در آپوپتوزیس با استفاده از پایگاه اطلاعاتی KEGG شناسایی شدند. رسم شبکه ژنی آپوپتوزیس با نرم افزار استرینگ، تجزیه و تحلیل شبکه برهمکنش پروتئینی با استفاده از نرم‌افزار سایتواسکیپ و بررسی هستی شناسی ژن‌های کلیدی به وسیله پایگاه WebGestalt صورت گرفت. علاوه‌بر‌آن پس از شناسایی میکرو‌RNAهای عقرب با استفاده از جستجوی همسانی، پیش‌بینی ژن‌های هدف و رسم شبکه میانکنش پروتئین- میکروRNA توسط برنامه‌های miRTarBase, TarBase ,miRecords و نرم افزار miRNet انجام گرفت. نتایج: سه مسیر مرتبط با آپوپتوزیس شناسایی شدند که ۱۰۳ پروتئین از آن‌ها استخراج شدند. نتایج به دست آمده از آنالیز شبکه برهمکنش پروتئینی منجر به شناسایی 30 ژن کلیدی دخیل در بروز آپوپتوزیس شد که بر اساس نتایج بدست آمده، موثرترین ژن‌های کلیدی درگیر در بروز آپوپتوزیس Akt1،bsk ، Jra، Dronc و rl هستند. نتایج تجزیه و تحلیل آماری شبکه برهمکنش پروتئین- میکروRNA نیز نشان داد که میکروRNAی mir-7-5p بیش‌ترین ارزش را درا می‌باشد. نتیجه‌گیری: نتایج این بررسی نشان داد که میکروRNAها در تنظیم بسیاری از ژن‌های مسیر آپوپتوزیس نقش اساسی ایفا می‌کنند و می‌توان برای کنترل بیان ژن‌ها از آن‌ها کمک گرفت.