استفاده از رویکرد پسنگری در تدوین نقشه راه برای چشمانداز شهر تهران
نویسندگان
1 گروه برنامهریزی و مدیریت شهری، دانشکده شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه برنامهریزی و مدیریت شهری، دانشکده شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 گروه برنامهریزی و مدیریت شهری، دانشکده شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 گروه برنامهریزی و مدیریت شهری، دانشکده شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jurbangeo.2023.362508.1846چکیده
پسنگری، ناظر بر چشمانداز آینده مطلوب و نگاه به عقب برای چگونگی دستیابی به آن، رویکردی هنجاری، هدفگرا و متمرکز بر حل مسئله است. علیرغم توجه جهانی فزاینده به پسنگری و کارآمدی آن در حوزههای مختلف، این رویکرد در برنامهریزی و طرحریزی شهری و مواجهه با مسائل و تحولات پیچیده شهر در کشور، موردتوجه قرار نگرفته است. ازاینرو، مقاله حاضر به دنبال استفاده از رویکرد پسنگری در تدوین نقشه راه برای چشمانداز شهر تهران است. تلقی این مطالعه از چشمانداز آینده مطلوب، همان چیزی است که در سند طرح راهبردی- ساختاری (جامع) تهران تدوینشده و اینچنین، گویای کاربست پسنگری متخصص محور با برگشت از چشمانداز آینده مطلوب تهران در افق 1405 به مبدأ وضعیت موجود در سال 1385 است. آرمانهای چشمانداز توسعه در قالب ارکان هفتگانه بهعنوان چشمانداز آینده مطلوب، مورد مداقه قرارگرفتهاند. شناخت وضعیت موجود ذیل ارکان مذکور، با تحلیل محتوای کیفی سند طرح جامع تهران انجامشده است. متعاقباً، تدوین نقشه راه با تعیین گامها و مقاصد کلیدی که ازنظر ماهیت در سه دسته متمایز قرار میگیرند، دنبال شده است. بر این اساس، چشمانداز آینده مطلوب تهران از مسیر سه خرد چشمانداز «تهران، شهری آگاه نسبت به ماهیت وجودی خود با اشراف جامع به امکانات و محدودیتها برای تثبیت و تعدیل»، «تهران، شهری ظرفیت ساز برای خدمات زیربنایی و روبنایی، توانمند ازنظر اجتماعی و سازمانی و مستعد برای توسعه همهجانبه» و «تهران، شهری شکوفا و پایدار ازنظر انسجام و تابآوری، مرفه از حیث کیفیت زندگی و تأثیرگذار در سطح فراملی»، قابل تحقق خواهد بود
