برآورد ریسک سیستمی پویا و سرریز تلاطمات بازار نفت بر بازار سهام کشورهای عضو اوپک پلاس؛ رویکرد QVAR
نویسندگان
1 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22059/jte.2024.370722.1008881چکیده
نقش مهم نفت خام در اقتصاد جهانی سبب شده است تا تأثیر شوکهای قیمتی نفت بر اقتصاد، یکی از موضوعات مورد توجه اقتصاددانان باشد. به رغم پژوهشهای گسترده که بر اقتصادهای توسعهیافته و واردکننده نفت متمرکز شدهاند، مطالعات اندکی در ارتباط با کشورهای صادرکننده نفت وجود دارد. مقاله حاضر با استفاده از دادههای روزانه طی دوره 1 مارس 2014 تا 1 مارس 2023 و با روش خودرگرسیون برداری چندکی (QVAR)، ریسک سیستمی و سرریز تلاطمات میان بازارهای نفت و بازار سهام کشورهای عضو اوپک و اوپک پلاس را برآورد نموده است. یافتهها نشان میدهند که اولاً ریسک سیستمی در شبکه مورد بررسی بالغ بر 42 درصد است و طی سه سال اخیر به بیش از 50 درصد رسیده است. ثانیاً قیمت نفت اوپک و برنت، مهمترین انتقالدهنده دائمی نوسانات در شبکه محسوب میشوند. ثالثاً 75 درصد تلاطمات بازده بازار سهام ایران، ریشه در ریسکهای منحصر به فرد داشته و صرفاً 25 درصد نوسانات منبعث از ریسکهای سیستمی است. رابعاً بازار سهام ایران عمدتاً تحت تأثیر شوکهای قیمت نفت اوپک و برنت است. یافتههای پژوهش حاضر میتواند بینش دقیقی را برای مقرراتگذاران و سرمایهگذاران فراهم سازد و درک دقیقی از پویاییهای پیچیده بین ریسک سیستمی، تلاطمات بازار نفت و بازارهای سهام ارائه دهد.