تحلیل ساختار مورفولوژیکی شبکه شهری در استان خوزستان
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22059/jurbangeo.2023.356588.1804چکیده
تحلیل و شناخت ساختار و الگوهای مورفولوژیکی شبکه شهری نقشی اساسی در درک صحیح از فرایند پخشایش جمعیت و الگوهای ارتباطی و خدماتی نظام شهری در پهنه منطقهای دارد. با توجه به این اهمیت، در این پژوهش تلاش شده است تا به تحلیل ساختار مورفولوژیکی شبکه شهری در استان خوزستان پرداخته شود. شاخصهای تحلیلی پژوهش برای شناسایی ساختار و الگوهای مورفولوژیکی فاصله گرههای جمعیتی (76 نقطه شهری استان) و سلسلهمراتب شبکه ارتباطی (شبکه راهها) در پهنه فضایی استان خوزستان میباشد. برای تحلیل دادهها از نرمافزارهای تحلیل جریان و شبکه Net draw و Uci NET استفادهشده است. نتایج بهدستآمده نشان میدهد که بر اساس شاخص فاصله گرههای جمعیتی در استان، الگوی غالب مورفولوژیکی شبکه شهری بهصورت خطی- حلقوی، شعاعی و شبکهای میباشد. این در حالی است که بر اساس شاخص شبکه ارتباطی درون منطقهای، الگوی غالب شبکه شهری خطی – حلقوی بوده که با افزایش دامنه عملکردی شبکه ارتباطی الگوی شبکهای شکل میگیرد. نتایج پژوهش نشان میدهد که غالب شبکه شهری استان خوزستان دارای اندازه کوچک و متوسط بوده و در فواصل نزدیک دارای الگوی موفولوژیکی خطی میباشند و با افزایش فاصله کانونهای جغرافیایی و دامنه کارکردی شبکه ارتباطی بهواسطه وجود چند شهر مسلط مانند اهواز و دزفول، حول محور این شهرها الگوی شبکهای در مورفولوژی شبکه شهری استان شکل میگیرد