ادلّه ارث زوجه از تمام ماترک در قرآن و روایات

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.

2 کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشکده حقوق دانشگاه قم

doi
10.22059/jcl.2010.80786
چکیده

تا قبل از ظهور اسلام زنان از جمله انسان­هایی بودند که محرومیتِ از بسیاری حقوق برای ایشان امری پذیرفته شده بود. گوئی اعتقاد به محرومیت برای ایشان، طبیعت ثانویه جوامع انسانی و قانونگذاران آن‌ها بود. با ظهور اسلام اساس و بنیان کاخ محرومیت ها و محدودیت‌ها فرو ریخت و حقوق از دست رفته زن به او باز گردانده شد. با این وجود هنوز هم تفاوت هائی در سطوح مختلف میان احکام زن و مرد دیده می شود. برای مثال اصولاً سهم الارث مردان دو برابر سهم‌الارث زنان است. یا این که اگر زوجه‌ای تنها وارث زوج باشد، در صورت فوت زوج صرفاً یک چهارم از ماترک به او تعلّق دارد لیکن اگر زوجه فوت کند و وارثی جز زوج نداشته باشد، تمام ماترک به ایشان می‌رسد. از جمله این اختلافات محرومیت زوجه از تصاحب برخی از اموال برجای مانده از زوج خویش است، که از طرف اکثر فقها ی امامیه مورد پذیرش قرار گرفته است. در مقابل عده قلیلی از ایشان این محرومیت را رد کرده و زوجه را سهیم در تمامی اموال می‌دانند. در این مقاله صرفاً به دلایل اثبات نظر دوم به عنوان نظر صحیح پرداخته‌ایم و بررسی رجالی و دلالتی روایات وارده در باب محرومیت را به نوشتاری دیگر، موکول می‌کنیم.