تحقیقی پیرامون وضعیت علم حقوق، از ورود اسلام به ایران تا انقلاب اسلامی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jcl.2010.80788
چکیده

برای مطالعه وضعیت علم حقوق در ایران، آن را می توان به سه دوره زمانی تقسیم نمود. دوره اول از ورود اسلام به ایران شروع می­شود. در این دوره که تا انقلاب مشروطیت ادامه دارد، حقوق با فقه اسلامی تمایزی ندارد و برای آگاهی از وضعیت آن باید تکامل و تطور فقه اسلامی در حوزه های علمیه را بررسی نمود. آموزش وپژوهش در حوزه های علمیه، که نماد آموزش عالی سنتی در ایران است، ویژگیهای منحصر به فردی دارد که تکیه بر معنویت و اخلاق، تمام وقت بودن، عدم شرایط خاص برای ادامه تحصیل، متن خوانی و... از جمله آنهاست. با انقلاب مشروطیت و وضع قوانین و مقررات، حقوق موضوعه به معنای خاص در ایران ایجاد می­شود. به دنبال تأسیس مدرسه عالی حقوق (که بعدا منجر به تأسیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی به عنوان یکی از دانشکده­های دانشگاه تهران می‌گردد) آموزش حقوق به سبک جدید ]در کنارحوزه‌های علمیه[ آغاز می­شود. نظام آموزش حقوق که بر مبنای نظام های آموزش غربی، به ویژه فرانسه، صورت می­گرفت، اگر چه در حد خود، نظامی پیشرفته بود ولی نقایص و کاستی‌هایی داشت، که اهتمام و توجه بیش از حد به نظام حقوقی خارجی از جمله آنهاست. در این مقاله، وضعیت علم حقوق تا انقلاب اسلامی مورد بررسی قرار می گیرد و تحولات اساسی ایجاد شده بعد از انقلاب اسلامی موضوع مقاله دیگری می تواند باشد.