مطالعه تطبیقی مفهوم لهو و لعب با ذهن‌آگاهی با هدف کاربست در خدمات روان‌شناختی

نویسندگان

1 عضو مرکز تحقیقات سلامت معنوی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

2 مدیر گرایش قرآن و بهداشت و سلامت جامعه المصطفی(ص) العالمیه. مدیر گروه پزشکی و تغذیه مؤسسه وضوع‌شناسی احکام فقهی عضو گروه اخلاق پزشکی، قم، ایران

3 گروه روان‌شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

 هدف: وجود مصادیقی از لهو و لعب در حوزه فردی، خانوادگی و اجتماعی که باعث بروز اختلال در ساختار شخصیت، توانمندی و خروجی‌های مهارتی آحاد جامعه می‌شود و نبود ذهن‌آگاهی کافی به‌منظور تشخیص و مواجهه مؤثر با مسائل، علاوه بر متون علمی محض، ضرورت تفکر و تعمق در مفاهیم دینی و فرهنگ بومی را نمایان می‌سازد. روش: پژوهش حاضر سعی بر مطالعه تطبیقی مفاهیم لهو و لعب با ذهن‌آگاهی با هدف کاربست مؤثر این مفاهیم در خدمات روان‌شناختی دارد. روش پژوهش کیفی و از نوع توصیفی- تطبیقی با مطالعه میان‌رشته‌ای بود. از مطالعات کتابخانه‌‌ای- اسنادی برای دستیابی به هدف پژوهش استفاده شد. جامعه آماری، آیات و گزاره‌های قرآن کریم، نرم‌افزار جامع‌التفاسیر نور، تفاسیر قرآن، کتاب‌ها و مقالات علمی اندیشمندان اسلامی و محققان روان‌شناسی بود. یافته‌ها: نتایج نشان داد به لحاظ مفهومی «لهو» در نقطه مقابل «ذهن‌آگاهی» قرار دارد اما واژه «لعب» در این میان جایگاهی ندارد اما از لحاظ کارکردی، هم واژه لهو و هم واژه لعب در نقطه مقابل ذهن‌آگاهی قرار دارند. نتیجه‌گیری: آشفتگی و احساس ناتوانی، پیامد مشترک ذهن‌آگاهی پایین و پرداختن به لهو و لعب‌‌ است. این یافته‌ها ضرورت بازبینی و تعمق در مفاهیم دینی و فرهنگ بومی با هدف کاربست در خدمات روان‌شناختی را بیش از پیش نمایان می‌سازد.