مقایسه تطبیقی نشخوار خشم از دیدگاه اسلام و روان‌شناسی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌‌شناسی بالینی (نویسنده مسئول) ،گروه روان‌‌شناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 استاد گروه روان‌‌شناسی بالینی، دانشگاه شیراز، دانشکده علوم تربیتی و روان‌‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
چکیده

هدف: نشخوار خشم یکی از عوامل اساسی در تداوم خشم و پرخاشگری می‌‌باشد. هدف از پژوهش حاضر مقایسه تطبیقی نشخوار خشم از دیدگاه اسلام و روان‌‌شناسی بود.  مواد و روش‌‌ها: روش پژوهش حاضر، روش تطبیقی و توصیفی بود و با گردآوری اطلاعات از قرآن کریم و روایات و منابع روان‌‌شناسی انجام شد. بدین منظور آیات و روایات مربوط به خشم، پرخاشگری و وسوسه از منابع اسلامی، به شیوه‌‌ کتابخانه‌‌ای گردآوری و تبیین روان‌‌شناختی بر اساس آن‌‌ها صورت گرفت. یافته‌‌ها: یافته‌‌های پژوهش نشان می‌‌دهد که معادل قرآنی متغیر نشخوار خشم در روان‌‌شناسی، همان وسوسه‌‌هاس شیطان در موقع خشم می‌‌باشد. علاوه بر این نشخوار خشم به‌عنوان فرایند تکرارشونده و اغلب اجتناب‌‌ناپذیر فکر کردن در مورد تجربه‌‌های گذشته یا همان وسوسه شیطان به تعبیر قرآن، مانع کظم غیظ یا مدیریت خشم به شیوه مناسب می‌گردد و به تبع آن موجب افزایش تبعاتی از قبیل انتقام، کینه‌‌جویی، حسادت و حتی قتل می‌‌شود. هم‌‌چنین رویکرد اسلامی و روان‌‌شناسی، تفاوت‌‌هایی در تبیین علت، نتایج و انواع خشم به‌عنوان علل زیربنایی نشخوار خشم دارد. نتیجه‌‌گیری: برای کاهش نرخ وقوع تبعات خشم و پرخاشگری، توجه به نشخوار خشم یا وسوسه‌‌های شیطان، به‌عنوان متغیر میانجی در درمان‌‌های روان‌‌شناختی و مذهبی، از اهمیت اساسی برخوردار است.