بررسی مکانیسم سمیت سلولی و آپوپتوزی عصاره‌ی هیدروالکلی کورم زعفران Crocus sativus بر رده سلولی گلایوبلاستوم مولتی فرم (U87)

نویسندگان

1 هیات علمی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه هرمزگان،

2 1گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

3 گروه فارماکولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، خراسان رضوی، ایران

doi
10.22103/jab.2020.15764.1226
چکیده

هدف: امروزه، ترکیبات گیاهی با خواص ضد سرطانی و مکانیسم‌های چند‌تایی مورد علاقه دانشمندان قرار گرفته‌اند. مطالعات نشان داده است که برای درمان بیماری‌های چند عاملی مانند سرطان باید روی ترکیباتی با چند مکانیسم تاکید داشت که یکی از این ترکیبات جالب توجه، عصاره زعفران می‌باشد. از همین رو در این تحقیق، ارزیابی اثرات عصاره هیدروالکلی کورم زعفران به‌عنوان داروی ضد‌تومور بر قابلیت حیات سلول‌های سرطان گلایوبلاستوم بررسی شد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه عصاره کورم زعفران (Crocus sativus. L) به روش خیسانده تهیه شد. سلول‌های سرطان گلایوبلاستوما رده سلولی  U87[1]از بانک سلولی پاستور تهیه گردید و چندین بار مورد پاساژ قرار داده تا سلول‌ها به تعداد لازم رسیدند. سایتوتوکسی دارو و عصاره کورم زعفران هر یک به‌طور جداگانه و همزمان براساس تست رنگ سنجی MTT با غلظت‌های معین از دارو و عصاره در تیمارهای 24،48،72 ساعت انجام شد و میزان تغییرات آپوپتوژنیک غلظت‌های  120 و  240 میکرو‌گرم بر میلی‌لیتر عصاره و شاهد به‌‌روش فلوسایتومتری و پروپیدیوم‌یداید بررسی شد. همچنین سنجش ROS  هر یک از غلظت‌های عصاره و شاهد به‌روش فلوریمتری و رنگ‌آمیزی DCF-DA انجام شد. نتایج: نتایج آزمون نشان داد که بیشترین مقدار سمیت مربوط به تیمار 400 میکرو‌گرم بر میلی‌لیتر عصاره با سمیت حدودا 90 درصد و سپس تیمار 200 میکروگرم بر میلی‌لیتر با سمیت 60 درصد بود. بیشترین مقدار سمیت داروی تموزولامید مربوط به تیمار 125 میکرو‌مولار با سمیت 55 درصد سلول‌ها بود. بیشترین مقدار آپوپتوز تیمارهای استفاده شده در 24 و 48 ساعت مربوط به تیمار 240 میکرو‌گرم بر میلی‌لیتر عصاره بود که براساس داده‌های فلوسایتومتری به‌ترتیب 87 و 95 درصد سلول‌ها در این تیمار کشته شدند. آزمون ROSدر ساعت 6 نشان داد بیشترین مقدار جذب در غلظت 240 به‌دست آمد و تیمار 120 میکرو‌گرم بر میلی لیتر عصاره هیدروالکلی کورم زعفران از لحاظ عدد جذب در کلاس b قرار گرفت. نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از تیمار 24،48،72 ساعت عصاره کورم زعفران و تموزولامید نشان از وجود اثرات ضد توموری آنها بر روی سلول سرطانی گلایوبلاستوما داشت و نتایج وابسته به دوز و زمان بودند و در بررسی نتایج میزان اثرات سایتوتوکسیک و آپوپتوژنیک و اکسیداتیو سلولی نشان از معناداری در سطح (p <0.0001) داشت و مشخص شد که عصاره کورم زعفران می‌تواند استرس اکسیداتیو در رده سلول سرطانی U87 را تا حد قابل ملاحظه‌ای افزایش دهد. Human primary glioblastoma cell line