شناسایی عوامل مؤثر بر بروز تعارض منافع در روند بازآفرینی بافت تاریخی مطالعه موردی: محله نفر آباد شهر ری
نویسندگان
1 گروه برنامهریزی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 گروه برنامهریزی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 گروه برنامهریزی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22059/jurbangeo.2023.360918.1835چکیده
بازآفرینی بافتهای تاریخی بهمنظور انطباق این بافتها با نیازهای نوین شهرنشینی و حفظ هویت آنها امری مهم است که با توجه به چند ذینفعی بودن فرآیندهای بازآفرینی و درگیری منافع مختلف ذینفعان در فرآیندها، بروز تعارض منافع امری گریزناپذیر است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی عوامل مؤثر بر بروز تعارض منافع و همچنین تأثیرات تعارضات در فرآیند بازآفرینی بافتهای تاریخی است. پژوهش حاضر پژوهشی کیفی است. جامعه آماری پژوهش شامل ذینفعان بازآفرینی محله نفر آباد است که بامطالعه اسناد فرادست در قالب 18 گروه شناسایی شدند. با استفاده از روش نمونهگیری گلوله برفی که تا اشباع نظری پیش رفت 31 نفر بهعنوان نمایندگان گروههای ذینفع بهعنوان نمونه انتخاب شدند. دادههای موردنیاز پژوهش از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته جمعآوری شد. تحلیل دادهها نیز از طریق تحلیل تماتیک و استفاده از نرمافزار مکس کیودا انجام شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که عوامل متعددی در ابعاد مدیریتی، اقتصادی، حقوقی، اجرایی و اجتماعی سبب بروز تعارض منافع در بازآفرینی بافتهای تاریخی میشود که عوامل مدیریت شهری، تعدد ذینفعان کلیدی، ضوابط و مقررات شهری از مهمترین عوامل هستند. بروز تعارض منافع تأثیراتی همچون کندی و رکود در فرآیند بازآفرینی، کاهش و یا عدم تحققپذیری طرح، تغییر در اهداف طرح، تحمیل هزینه بر ذینفعان و تنزل سرمایه اجتماعی در روند بازآفرینی بافتهای تاریخی را سبب میشود. تعارض منافع بهصورت تأثیر و تأثر متقابل با روند بازآفرینی عمل میکند بهنحویکه تعارض منافع تحت تأثیر فرآیند بازآفرینی تعریفشده بروز پیدا میکند و پس از بروز، تعارضات شروع به تأثیرگذاری بر روند بازآفرینی میکنند.