تحلیلی بر ترجمان ابژگیِ زنانه در معماری و شهرسازی معاصر ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه معماری دانشگاه قم، قم، ایران

doi
چکیده

تمدن مدرن، مبتنی بر بنیان‌‌های فلسفی جدید، سبب تحولات اساسی در حوزه‌‌های مختلف فردی و اجتماعی شد که حوزه‌‌های کالبدی و بسترهای معمارانه و شهرسازانه نیز از این موضوع مستثنی نبودند. از مهم‌ترین بنیان‌‌های فلسفی مذکور، مفهوم لیبرالیسم بود که لازمه تحقق آن، ترویج نگاه ابژه‌‌وار به زن بود که این مهم، سبب ظهور تحولات جدی در عرصه معماری و شهرسازی معاصر گردید. در این پژوهش، با بهره‌‌گیری از روشی ترکیبی (مرکب از روش تحلیل محتوای کیفی و استدلال منطقی) به بررسی مسائل حاصل از ترویج ابژگیِ زنانه در معماری و شهرسازی معاصر با تأکید بر بستر جغرافیایی ایران پرداخته شده است. یافته‌‌های پژوهش بیانگر آن است که ظهور مفهوم ابژگیِ زنانه در بستر لیبرالیسم غربی، سبب تسریع و تثبیت برخی تحولات جدی در معماری و شهرسازی معاصر ایران گردید که از مهم‌ترین آنها، تغییر الگوی کالبدی ابنیه مسکونی از درونگرا و حریم‌‌زا به برونگرا و حریم‌‌زدا، تغییر الگوی فراغت از فضاهای خصوصی نظیر باغ‌ها و فضاهای سبز شخصی به پارک‌ها و بوستان‌های عمومی و برخی تحولات دیگر است که همگی در راستای تثبیت نگاه ابژه‌‌وار به زن در بستر فلسفی لیبرالیسم بوده است.