تحلیل رقابتپذیری در صنعت بیمه ایران با استفاده از مدل پانزار-راس
نویسندگان
1 دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
2 گروه آموزشی مدیریت بانک، بیمه و گمرک، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
3 گروه پژوهشی عمومی بیمه، پژوهشکده بیمه، تهران، ایران.
doi
10.22059/jte.2024.359962.1008825چکیده
صنعت بیمه طی سالیان اخیر دچار تحولات عمیقی شده که عملکرد این صنعت را متحول کرده است. تاسیس تعداد قابل ملاحظه ای از شرکتهای بیمه خصوصی و ورود آنها به صحنه رقابت، از طرفی باعث کاهش تمرکز بازار در این صنعت شده و از طرف دیگر، ورود فناوریهای نوین در سالهای اخیر فضا را برای رقابت مهیا کرده و شرکتها را مجبور به افزایش کارایی خودشان کرده است. با توجه به اهمیت رقابت در یک صنعت و همچنین آگاهی از وضعیت آن برای سیاستگذاری، این مطالعه به بررسی رقابتپذیری شرکتهای بیمه خصوصی ایرانیِ پذیرفته شده در بورس طی سالهای 1392 تا 1400 با استفاده از روش غیر ساختاری پانزار-راس و در قالب پانل دیتا میپردازد. نتایج برآورد مدل، نشاندهنده وضعیت رقابت انحصاری در بازار شرکتهای بیمه خصوصی بورسی ایران میباشد. مقایسه نتایج این تحقیق با مطالعات قبلی، فرض بهبود رقابت پذیری در صنعت بیمه ایران با افزایش تعداد شرکتهای بیمه خصوصی و همچنین با توجه به رتبه حق بیمه تولیدی صنعت بیمه در جهان تایید میشود. نتایج حاکی از آن است که صنعت موانعی برای ورود به بازار ندارد و مشارکت شرکتهای بیمه بزرگ (به جز شرکت بیمه ایران) در بازار، باعث محدود شدن رقابت به طور معنی داری نشده و در نتیجه، فرض وجود بنگاه مسلط رد میشود. ضمن اینکه، شرکتهای بیمه برای حفظ بقا و رقابت در بازار، به سمت فعالیت تخصصی و تمرکز بر بیمههای خاص حرکت کردهاند.