تحلیل رقابت‌پذیری در صنعت بیمه ایران با استفاده از مدل پانزار-راس

نویسندگان

1 دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

2 گروه آموزشی مدیریت بانک، بیمه و گمرک، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

3 گروه پژوهشی عمومی بیمه، پژوهشکده بیمه، تهران، ایران.

doi
10.22059/jte.2024.359962.1008825
چکیده

صنعت بیمه طی سالیان اخیر دچار تحولات عمیقی شده که عملکرد این صنعت را متحول کرده است. تاسیس تعداد قابل ملاحظه ای از شرکت‎های بیمه‌ خصوصی و ورود آن‌ها به صحنه رقابت، از طرفی باعث کاهش تمرکز بازار در این صنعت شده و از طرف دیگر، ورود فناوری‌های نوین در سال‌های اخیر فضا را برای رقابت مهیا کرده و شرکت‌ها را مجبور به افزایش کارایی خودشان کرده است. با توجه به اهمیت رقابت در یک صنعت و همچنین آگاهی از وضعیت آن برای سیاست‎گذاری، این مطالعه به بررسی رقابت‎پذیری شرکت‎های بیمه خصوصی ایرانیِ پذیرفته شده در بورس طی سال‌های 1392 تا 1400 با استفاده از روش غیر ساختاری پانزار-راس و در قالب پانل دیتا می‏پردازد. نتایج برآورد مدل، نشان‌دهنده وضعیت رقابت انحصاری در بازار شرکت‌های بیمه خصوصی بورسی ایران می‌باشد. مقایسه نتایج این تحقیق با مطالعات قبلی، فرض بهبود رقابت ‎پذیری در صنعت بیمه ایران با افزایش تعداد شرکت‎های بیمه خصوصی و همچنین با توجه به رتبه حق بیمه تولیدی صنعت بیمه در جهان تایید می‌شود. نتایج حاکی از آن است که صنعت موانعی برای ورود به بازار ندارد و مشارکت شرکت‌های بیمه بزرگ (به جز شرکت بیمه ایران) در بازار، باعث محدود شدن رقابت به طور معنی ‎داری نشده و در نتیجه، فرض وجود بنگاه مسلط رد می‌شود. ضمن اینکه، شرکت‌های بیمه برای حفظ بقا و رقابت در بازار، به سمت فعالیت تخصصی و تمرکز بر بیمه‌های خاص حرکت کرده‌اند.