تعیین آستانه و ارزیابی حساسیت شاخص پوشش گیاهی اکوسیستمهای شهری در مواجهه با شوکهای اقلیمی، مطالعه موردی: منطقه شهری گرگان
نویسندگان
1 گروه برنامهریزی و مدیریت محیطزیست، دانشکده محیطزیست، دانشگاه تهران، تهران
2 گروه برنامهریزی و مدیریت محیطزیست، دانشکده محیطزیست، دانشگاه تهران، تهران
doi
10.22059/jurbangeo.2023.353153.1774چکیده
امروزه تغییر اقلیم و اثرات منفی آشکار آن بر اکوسیستمها موجب نگرانی شده است. این پژوهش در پی آن است که آزمون کند؛ آیا تغییرات پوشش گیاهی در مقابل شوکهای اقلیمی حساس بوده و همچنین روند بازیابی اکوسیستم از طریق این شاخص چگونه است. در این راستا با بهرهگیری از پلتفرم GEE، کد نویسی جاوا، GIS و تحلیلهای آماری، شاخصهای پوشش گیاهی و پالمر محاسبه و همچنین بر اساس دادههای اقلیمی سری زمانی تغییرات پوشش گیاهی و اقلیمی ارائه شد. نتایج شاخص خشکسالی پالمر نشان میدهد طی دوره آماری (1985-2020) منطقه مطالعاتی با خشکسالی مواجه می-باشد. همچنین نتایج بیانگر طولانیترین دوره خشکسالی منطقه از سال 2013 تا 2020 است. درمجموع از 420 ماه مورد ارزیابی در 70 ماه، شاخص NDVI در پایین حد آستانه تغییرات قرار دارد. از این میان قرارگیری 31 ماه از طول دوره مطالعاتی در پایین حد آستانه قابلپذیرش در فصول سبز و غیر خزان کننده میباشد که به لحاظ اکولوژیکی نگرانکننده است. توزیع پراکنش شاخص پوشش گیاهی بر مبنای هگزاگون نیز در سال 1985 و 2005 دارای توزیع نرمال و تقریباً نرمال بوده؛ اما در سال 2020 نمودار از وضعیت نرمال خارج و چولگی به سمت شاخص پوشش گیاهی تحت استرس و یا حتی پوششهای تنک میل کرده است. مطابق بررسی شاخصها پیشبینی میگردد منطقه گرگان در مرز چنین تحولات اکولوژیکی قرار داشته و اکوسیستم تاریخی منطقه با شرایط اقلیمی و اختلالهای انسانی به سمت اکوسیستمها جدید یا قرارگیری در وضعیت تعادلی جدید در حال حرکت است.