فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: افزایش دمای ناشی از تغییرات اقلیمی، آسیب جدی به تولیدات کشاورزی وارد کرده است. این پدیده با افزایش نیاز آبی گیاهان، تسریع تبخیر رطوبت خاک و کاهش کربن آلی آن، به حاصل‌خیزی خاک و عملکرد محصولات کشاورزی لطمه می‌زند. به همین‌منظور، مطالعۀ تأثیر اسید فولویک و اسید هیومیک بر بهره‌وری آب و کارایی مصرف نیتروژن در گندم در دو نوع خاک انجام شد.روش تحقیق: آزمایشی با طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در مکان با سه تکرار در مزارع کیذور شهرستان سبزوار طی سال‌های 1399ـ 1400 انجام شد. تیمارها شامل کشت گندم بک کراس روشن در دو نوع خاک رسی ـ لومی و لوم ـ شنی (دو مکان) در چهار سطح محلول­پاشی اسید فولویک و اسید هیومیک (صفر، پنج، 10 و 15 گرم در هزار) در مرحلۀ پنجه­زنی بود.یافته‌ها: نتایج نشان داد در هر دو نوع خاک رسی ـ لومی و لوم ـ شنی با افزایش میزان مصرف اسید فولویک و اسید هیومیک وزن خشک کل و تعداد دانه در متر مربع افزایش یافت که از این طریق باعث افزایش عملکرد دانه شد و در نتیجه، بهروری آب (در رسی ـ لومی از 54/0 به 86/0 و در لوم ـ شنی از 38/0 به 58/0) افزایش یافت. در خاک لوم ـ شنی شاخص کلروفیل برگ با افزایش مصرف اسید فولویک و اسید هیومیک افزایش یافت.نتیجه‌گیری: کاربرد اسید فولویک و اسید هیومیک از طریق تأثیرات مثبت فیزیولوژیکی از جمله افزایش متابولیسم در درون سلول­ها و همچنین، افزودن مقدار کلروفیل در برگ­­ها سبب ماندگاری بیشتر برگ­ها شد و در مراحل حساس رشد گیاه به عنوان عامل تعدیل‌کنندۀ تنش گرمایی عمل کرد (با افزایش اسید آمینۀ پرولین) و با پر شدن بهتر دانه (افزایش وزن هزاردانه)، نسبت نشاسته به پروتئین در دانه را افزایش داد. با توجه به افزایش شاخص کلروفیل پس از محلول‌پاشی، اسیدهای فولویک و هیومیک می‌توانند با بهبود سوخت‌و‌ساز سلول‌ها و افزایش کلروفیل برگ‌ها، در مراحل حساس رشد به عنوان عامل تعدیل‌کنندۀ تنش عمل کنند و فصل رشد را طولانی‌تر سازند. کاربرد اسید هیومیک باعث افزایش عملکرد دانه شد، ولی نسبت افزایش عملکرد خاک رسی ـ لومی با لوم ـ شنی متفاوت بود.