فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ترکیب شیمیایی آب آبیاری نقش مهمی در میزان عملکرد گیاهان زراعی و حفظ یا تخریب ساختمان خاک ایفا می‌نماید و مورد توجه برنامه‌ریزان بخش کشاورزی می‌باشد. با عنایت به مزه ترش و سوزنده آب برخی از چاه­های کشاورزی در اطراف روستای همه‌کسی در استان همدان، تصور می­شود که ترکیب آب آن‌ها نامتعارف بوده و برای ساختمان‌خاک و رشد گیاهان زیان‌آور است. لذا پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کیفیت آب چاه­های مذکور و شناسایی روند تغییر ترکیب آن­ها انجام گردید. در این پژوهش، تعداد شش حلقه چاه آب­گازدار شناسایی و مقدار شوری آب آن­ها، 15 مرتبه در طی سه سال (هر سال پنج بار) اندازه­گیری گردید و روند تغییر هدایت­الکتریکی آن­ها توسط نرم افزار SPSSمورد بررسی قرار گرفت. همچنین از هر چاه­ یک نمونه‌ آب برداشت شد و برای تعیین مقادیر هدایت الکتریکی، کاتیون­ها و آنیون­ها مورد تجزیه قرار گرفتوشاخص­های شیمیایی آن محاسبه و به کمک معیارها و دیاگرام‌ها، مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که کلسیم و بی‌کربنات،‌ بیشترین سهم یونی را در این آبها دارا بوده و آب چاه‌های مذکور جزو آب‌های نامتعارف و نوع بی­کربنات کلسیم- منیزیم محسوب می­شود. شوری آبِ این چاه‌ها زیاد (از 96/2 تا 07/6 دسی‌زیمنس بر متر) بوده و بعد از اصلاح نسبت جذب سدیم، در کلاس آب‌های خیلی‌شور و ‌سدیک (C4S4) قرار گرفت. با عنایت به شوری زیاد آب، بافت ریزدانه‌ی خاک و نبود آب کافی برای شستشو، انتظار می‌رود که سیستم خاک منطقه در اثر آبیاری با این آب در ناحیه ریشه‌ی‌گیاه به‌شدت شور شده و در نتیجه، عملکرد گیاهان و به‌خصوص گیاهان چند ساله کاهش ­یابد. ولی بررسی آماری تغیبرات هدایت ‌الکتریکی آب چاه­های­گازدار منطقه همه‌کسی نشان داد که مقدار شوری آب آن‌ها به‌طور معنی­داری با گذشت زمان کاهش یافته که در نتیجه، کیفیت آب چاه‌های‌گازدار منطقه‌ی همه‌کسی از نظر آبیاری با گذشت زمان بهبود حاصل می‌نماید.