پیش بینی سازگاری با مدرسه بر اساس عاملیت شخصی: نقش واسطه‌ای تحول مثبت نوجوانی

نویسندگان

1 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی شیراز

2 دانشیار بخش روانشناسی تربیتی دانشگاه شیراز

3 دانشیار روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

4 دانشیار بخش روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22099/jsli.2026.8546
چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه‌ای تحول مثبت نوجوانی در رابطه عاملیت شخصی و سازگاری با مدرسه (شامل سازگاری اجتماعی، سازگاری عاطفی و سازگاری تحصیلی) بود. طرح پژوهش از نوع همبستگی بود. شرکت کنندگان پژوهش 230 دانش آموز (115 دختر و 115 پسر) دوره متوسطه دوم شهرستان شیراز بودند که با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. برای سنجش متغیرهای پژوهش از پرسشنامه عاملیت شخصی (Jääskelä et al., 2017)، پرسشنامه تحول مثبت نوجوانی (Geldhof et al., 2014) و سیاهه سازگاری با مدرسه (Sinha & Singh, 1993) استفاده شد. داده ها با روش آماری مدل‌یابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم افزار AMOS نسخه ۲۴ تجزیه و تحلیل گردیدند. نتایج نشان داد که مدل پژوهش از برازش مناسبی برخوردار است. یافته‌ها حاکی از آن بود که عاملیت شخصی بر تحول مثبت نوجوانی و سازگاری عاطفی اثر مثبت و معنی‌دار و بر سازگاری اجتماعی اثر منفی و معنی‌دار دارد. این متغیر نتوانست به نحو مستقیم و معنی‌دار سازگاری تحصیلی را پیش‌بینی کند. تحول مثبت نوجوانی اثر مثبت و معنی‌دار بر سازگاری عاطفی و تحصیلی نشان داد و قادر به پیش‌بینی معنی‌دار سازگاری اجتماعی نبود. علاوه بر این، تحول مثبت نوجوانی نقش واسطه‌ای در رابطه عاملیت شخصی با سازگاری تحصیلی و عاطفی داشت. به طور کلی، نتایج پژوهش حاضر با تأیید مدل پژوهش، شواهد قانع‌کننده‌ای را در خصوص نقش واسطه‌ای تحول مثبت نوجوانی در رابطه بین عاملیت شخصی و سازگاری با مدرسه (مشخصاً سازگاری تحصیلی و عاطفی) ارائه می‌دهد .