فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موضوع: برآورد بار رسوبی رودخانه‌‌ها نقش اساسی در شناخت روابط  اکوهیدرولوژی حوزۀ آبخیز و عمر مفید سد‌ها دارد. مجموعه اقدامات سازه‌ای در آبخیزداری با مدیریت شیب بستر و کنارۀ آبراهه‌ها، همواره  ‌تأثیر قابل توجهی بر رسوبات انتقالی به رودخانه‌ها و مخازن سدها دارند. هدف: تعیین دقیق‌ترین روش‌‌های برآورد بار معلق و بار بستر و ارزیابی اثرات سازه‌های آبخیزداری در کاهش رسوب ورودی به مخزن سد زاینده‌رود.روش تحقیق: در این پژوهش، داده‌‌های هیدرولیکی و رسوب‌سنجی 11 ایستگاه‌ حوزۀ سد زاینده‌رود طی یک دورۀ 50  ساله (۱۳۴9 تا ۱۳۹8) برای انتخاب بهترین روش‌‌های برآورد بار معلق و بار بستر، ، بررسی و سهم اثر تجمعی رسوبات ذخیره‌شده توسط اقدامات آبخیزداری که مانع از انتقال این رسوبات به پایین‌دست شده است، به تفکیک استان و سازه‌ها تعیین گردید.یافته‌‌ها: روش‌‌های منحنی سنجۀ رسوب بدون ضرایب اصلاحی، مقادیر کمتر از میزان واقعی دبی رسوب را برآورد می‌کنند و در بین این روش‌‌ها به‌ترتیب روش منحنی یک‌خطی، دو‌خطی و حد وسط کمترین مقدار رسوب را برآورد نمود‌ه‌اند. ازطرفی، نتایج نشان داد که ضریب اصلاحی FAO در همۀ روش‌‌های منحنی سنجه نسبت به سایر روش‌‌ها دارای بیش‌تخمینی است. اندازه‌گیری و محاسبۀ تله‌اندازی رسوبات نشان می‌دهد که حجم ذخیرۀ رسوب توسط مجموع بند‌های آبخیزداری تقریباً معادل 4 سال انتقال رسوب در دهۀ 1380 و یا 5 سال انتقال رسوب در دهۀ 1390 در حوضۀ سد زاینده‌رود بوده است.نتیجه‌گیری: حجم ذخیرۀ رسوب توسط مجموع بند‌های آبخیزداری حوضۀ سد زاینده‌رود، نشان‌دهندۀ اهمیت و نقش این سازه‌ها در مدیریت رسوب رودخانه‌ها و  ورودی به مخزن سد دارد.