ارزیابی اثرات تغییر اقلیم در بهره‌برداری از منابع آب سطحی و آبخوان (منطقۀ مورد مطالعه: محدودۀ مطالعاتی دهلران)

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شوشتر، شوشتر، ایران

2 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شوشتر، شوشتر، ایران

3 دانشجوی دکتری مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شوشتر، شوشتر، ایران

4 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شوشتر، شوشتر، ایران

5 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شوشتر، شوشتر، ایران

doi
10.22059/ije.2025.403140.1885
چکیده

موضوع: تغییر اقلیم و اثرات آن بر مؤلفه‌های مؤثر بر بیلان آب زیرزمینی به‌منظور مدیریت منابع آب در شرایط ناپایداری تأمین آب بسیار حائز اهمیت است.هدف: بررسی بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی به‌عنوان یک منبع پایدار در شرایط تغییر اقلیم است.روش تحقیق: در این مطالعه با استفاده از بیلان منابع آب زیرزمینی محدوده و آبخوان با تلفیق مدل عددی MODFLOW، شبیه‌سازی رفتار آبخوان تحت شرایط تغییر اقلیم بررسی گردید. با استفاده از شاخص‌های آماری از بین 14 مدل، مدل منتخب برای شبیه‌سازی بارش و دما انتخاب شد. با توجه به بیلان آب زیرزمینی و نقش بارش، رفتارسنجی آب سطحی با استفاده از روابط رگرسیونی تعیین گردید.یافته‌‌ها: نتایج شبیه‌سازی اقلیمی نشان داد که مدل AWI-CM-1-1-MR برای شبیه‌سازی بارش و مدل HadGEM3-GC31-MM برای شبیه‌سازی دما در دورۀ آتی انتخاب شد. با توجه به رابطۀ رگرسیونی بین بارش و آب‌دهی در 3 ایستگاه هیدرومتری منطقه، دو مؤلفۀ نفوذ از جریان سطحی و زهکشی آبخوان برای بیلان محاسبه و با شبیه‌سازی عددی میزان جریان زیرزمینی ورودی و خروجی با توجه به تغییرات تراز آبخوان محاسبه گردید.نتیجه‌گیری: تغییر اقلیم در تغییرات کمی آبخوان با تحلیل مؤلفه‌ها نشان داد که جریان زیرزمینی خروجی با توجه به حساسیت بالای این مؤلفه و تراز آبخوان بسیار حائز اهمیت است. ازطرفی، نتایج نشان داد که حجم بهره‌برداری نسبت به اثرات تغییر اقلیم محدودتر بوده و اعمال سیاست‌های بهره‌برداری می‌تواند نتایج مناسبی را در راستای سازگاری با تغییر اقلیم داشته باشد.