تبیین ضرورت کاربست روش‌های نوین در مدیریت رواناب‌های شهری با رویکرد افزایش تاب‌آوری در برابر سیلاب (نمونه موردی: شهر شیراز)

نویسندگان

1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

3 گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

4 گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jurbangeo.2023.354605.1788
چکیده

این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث ماهیت و روش توصیفی از نوع پیمایشی با استفاده از پرسشنامه است. جامعه آماری در دو بخش خبرگان و شهروندان شهر شیراز می‌باشد. یافته‌های پژوهش نشان داد که از نظر متخصصین شهر شیراز، در بین عوامل طبیعی؛ عامل بارش با وزن (29/0) بیش‌ترین و عامل جهت شیب با وزن (13/0) کم‌ترین تأثیر و در رابطه با عوامل انسان ساخت نیز؛ کاربری اراضی با وزن (25/0) بیش‌ترین و عامل بافت فرسوده با وزن (14/0) کم‌ترین تأثیر را در بحث رواناب و سیلاب داشته است. در ادامه نتایج تحلیل وضعیت ابعاد تاب‌آوری نشان داد که شهر شیراز در بعد اجتماعی میانگین بالای حد مطلوب (78/3) و در سایر ابعاد میانگین کم‌تر از حد مطلوب دارد. طبق خروجی رگرسیون چند متغیره، از نظر اولویت‌بندی؛ شاخص‌های اجتماعی، نهادی، اقتصادی و کالبدی به‌ترتیب با مقدار ضریب بتای 20/0، 14/0، 11/0 و 10/0 در اولویت اول تا چهارم قرار گرفته‌اند. در نهایت نتایج شناسایی و انتخاب زیرساخت‌های نوین مناسب برای مدیریت رواناب در این شهر نشان داد که در شاخص مناظر و فضاهای باز عمومی؛ روش ذخیره‌سازی سیلاب و حفاظت از آن و در شاخص منازل و فضاهای اختصاصی؛ سیستم تصفیه و بازیافت آب نسبت به سایر روش‌ها توسط خبرگان به‌عنوان روش‌های مناسب برای اجرا در شهر شیراز انتخاب شدند.