فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موضوع: پژوهش حاضر به مقایسۀ عملکرد سامانۀ بهره‌برداری خودکار در ارتقا فرایند توزیع قابل اطمینان آب سطحی بین حقابه‌بران در یک شبکۀ آبیاری پرداخته است. هدف: هدف اصلی این پژوهش، تحلیل مکانی و زمانی مدرن‌سازی سامانۀ بهره‌برداری توزیع آب سطحی در توزیع پایدار و کافی حقابه‌های تعاونی‌های آب‌بران واقع در شبکه آبیاری نکوآباد است. خروجی اصلی تحلیل عبارت است از تعیین دقیق سهم منابع آب سطحی، تحت شرایط متأثر از کم‌آبی در محل بند انحرافی، در تأمین حقابه‌های 163 تعاونی آب‌بر واقع در این شبکه. روش تحقیق: شبیه‌سازی بهره‌برداری بر پایۀ روش بهره‌برداری دستی (وضعیت پایه) و خودکار با استفاده از کنترلگر متمرکز پیش‌بین انجام شد. تحلیل زمانی بر پایۀ دسته‌بندی وضعیت تأمین آب سطحی در محل بند انحرافی، در قالب هفت سناریوی نرمال تا کم‌آبی شدید، و تحلیل مکانی بر پایۀ شبیه‌سازی فرایند توزیع آب سطحی بین 163 واحد دارای حقابۀ مشخص، واقع در مجاورت سیزده کانال درجه‌دو شبکۀ نکوآباد صورت گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که سامانۀ MPC در مقایسه با سامانۀ دستی، عملکردی به‌مراتب پایدارتر، یکنواخت‌تر و قابل‌اعتمادتر ارائه می‌دهد. در شرایط کم‌آبی، سامانۀ دستی دچار افت غیرخطی در شاخص‌های کفایت و پایداری شد و نابرابری مکانی در تحویل آب به‌طور چشمگیری افزایش یافت. درمقابل، سامانۀ  MPC با حفظ میانگین کفایت بالا، کاهش نوسانات زمانی، و همگن‌سازی مکانی، توانست آستانۀ تحمل کمبود را تا ۲۵ واحد درصد افزایش دهد. تحلیل همبستگی مکانی شاخص‌ها، توزیع آماری عملکرد، و سهم تحویلی آب سطحی نیز مؤید برتری سامانۀ خودکار در حفظ عدالت و تاب‌آوری شبکۀ آبیاری بود. نتیجه‌گیری: در راستای هدف اصلی این پژوهش، نتیجۀ کاربردی به‌دست‌آمده عبارت است از تعیین دقیق درصد مقادیر آب سطحی تحویل داده شده و بازۀ تغییرات مشخص آن‌ها به هرکدام از 163 آبگیر واقع در شبکه، تحت سناریوهای مختلف تأمین آب در بند انحرافی.