فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فقر همچنان یکی از بزرگ‌ترین چالش‌هایی است که بسیاری از اقتصادها در سراسر جهان با آن مواجه‌‏اند. امروزه، مطالعات مربوط به فقر تنها به فقر درآمدی محدود نمی‌‍‍‌شوند و در واقع، فقر به ابعاد دیگر از جمله سلامت و بهداشت، آموزش و استانداردهای زندگی نیز بستگی دارد. شاخص فقر چندبعدی یکی از شاخص­‌های مهم در راستای بررسی فقر است. از این‏‌رو، در پژوهش حاضر، شاخص فقر چندبعدی به روش آلکایر- فوستر طی برنامه ششم توسعه (۱۴۰۰ـ ۱۳۹۶) با استفاده از داده‌­­­های خام هزینه- درآمد خانوار مرکز آمار ایران محاسبه شد. بررسی عملکرد برنامه ششم توسعه نشان داد که فقر چندبعدی در مناطق شهری و روستایی افزایش یافته است، به‌‏گونه‌‏ای که در سال 1400، 9/57 درصد خانوارهای شهری و 8/43 درصد خانوارهای روستایی حداقل در 33/3 درصد از شاخص‌­ها، محرومیت چندبعدی دارند؛ و در تمامی سال­‌های مورد بررسی، نسبت سرشمار در مناطق شهری بیش از مناطق روستایی بوده، اما شدت فقر در مناطق روستایی بیش از مناطق شهری است. همچنین، این نتایج نشان داد که در زیرشاخص‌­های مختلف، برنامه ششم توسعه سبب کاهش محرومیت شده، اما در برخی از زیرشاخص­‌ها از جمله برخورداری از تغذیه مناسب و پوشش بیمه درمانی، نتایج مطلوب حاصل نشده است. بنابراین، پیشنهاد می­‌شود که برای کاهش فقر چندبعدی، تدوین برنامه سیاستی در ابعاد مختلف فقر شامل طرح سبد غذایی حاوی کالری و پروتئین مورد نیاز بدن برای خانوارهای آسیب‌­پذیر، ایجاد تمهیدات لازم برای بیمه درمانی خانوارها، ایجاد انگیزش‌­های مناسب برای ترغیب خانوارها به ادامه تحصیل افراد در مقاطع بالاتر و ایجاد تسهیلات لازم برای برخورداری بیشتر خانوارها از استانداردهای زندگی مد نظر قرار گیرد.