اولویت‌بندی عوامل کلیدی مؤثر بر پیاده‌سازی حسابرسی محیط‌زیست در جهت بهبود توسعۀ پایدار

نویسندگان

1 دانشجو دکتری، گروه حسابداری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار،گروه حسابداری، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، ایران

3 استادیار، گروه حسابداری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران

doi
10.22059/ije.2025.389582.1861
چکیده

موضوع: حسابرسی محیط‌زیست ابزاری برای ارزیابی تأثیرات زیست‌محیطی فعالیت‌های اقتصادی سازمان‌هاست که نقش مهمی در شفافیت، پاسخ‌گویی و توسعۀ پایدار دارد. این پژوهش به‌دنبال ارائۀ الگویی برای حسابرسی محیط‌زیست و بررسی تأثیر آن بر توسعۀ پایدار است.هدف: هدف اصلی این پژوهش، ارائه و اعتبارسنجی الگوی حسابرسی محیط‌زیست در جهت بهبود توسعۀ پایدار و شناسایی عوامل مؤثر بر آن است.روش تحقیق: این پژوهش از روش ترکیبی (کیفی-کمی) استفاده کرده است. در بخش کیفی، از نظریۀ داده‌بنیاد و مصاحبه با ۱۴ خبره حسابرسی برای استخراج مقوله‌ها استفاده شد. در بخش کمی، مدل پیشنهادی با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری (SEM) در نمونه‌ای شامل ۳۰۰ حسابرس آزمون گردید.یافته‌ها: نتایج نشان داد که سیاست‌گذاری مناسب و استانداردهای حسابرسی محیط‌زیست تأثیر معناداری بر حسابرسی محیط‌زیست دارند. همچنین، بحران‌های زیست‌محیطی، فرهنگ سازمانی و فناوری محیط‌زیستی بر افشای اطلاعات، بهره‌وری منابع و حفظ پایداری محیط‌زیست اثرگذارند. درنهایت، مشخص شد که این عوامل تأثیر مستقیمی بر تحقق توسعۀ پایدار دارند.نتیجه‌گیری: این پژوهش چارچوبی برای سیاست‌گذاران، مدیران و حسابرسان برای اجرای حسابرسی محیط‌زیستی ارائه می‌دهد و تأکید می‌کند که نظارت مؤثر و استانداردسازی، نقش مهمی در توسعۀ پایدار دارد.