اثر واردات کالاهای واسطهای بر صادرات: شواهدی از بنگاههای صنعتی ایران
نویسندگان
1 گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 گروه اقتصاد بازرگانی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22059/jte.2024.365759.1008854چکیده
تشویق بنگاهها به صادرات یک موضوع مهم برای کشورهای درحال توسعه است، زیرا رشد و پویایی صادرات برای توسعه اقتصادی پایدار ضروری میباشد. محققان و سیاستگذاران همواره در جستجوی راههای مؤثر برای ارتقای صادرات بنگاهها و بررسی عوامل تعیینکننده آن بودهاند. یکی از روشهای معمول برای ارتقاء و تنوع بخشیدن به صادرات بهویژه در کشورهای درحال توسعه، حرکت فزاینده متوالی به سمت صنایع پاییندستی، در امتداد زنجیرههای تولیدی با بهرهمندی از واردات کالاهای واسطهای میباشد. بر این اساس در طی چند سال گذشته رابطه میان واردات نهادههای واسطهای و صادرات مورد توجه قرار گرفته است. همچنین در این مقاله اثر واردات کالاهای واسطهای به همراه سایر عوامل مؤثر بر صادرات صنعتی ایران بررسی میشود. در مدل پیشنهادی مقاله، صادرات تابعی از هر دو گروه متغیرهای قیمتی و غیر قیمتی در نظر گرفته شده و برآورد با استفاده از دادههای کدهای دورقمی ویرایش چهارم ISIC بنگاههای صنعتی ایران طی دوره زمانی 1391 تا 1398 انجام شده است. با بهرهگیری از تکنیکهای اقتصادسنجی روش دادههای تابلویی پویا، نظر به اینکه دادهها بهصورت مقطعی و زمانی تعریف شدهاند، از روش تخمین گشتاورهای تعمیم یافته (GMM) و نوع آرلانو باند استفاده شده است. یافتههای تجربی نشان میدهد واردات کالاهای واسطهای تأثیر مثبت و معناداری بر صادرات صنعتی ایران دارد، بهطوریکه با یک درصد افزایش واردات کالاهای واسطهای، 20/0 درصد صادرات صنعتی ایران افزایش مییابد. در عین حال تأثیر سایر متغیرها بر صادرات صنعتی ایران معنادار و مطابق با مبانی نظری میباشد.