شناسایی تعارض کاربریها بر مبنای مدل تناسب اراضی در مجموعه شهری مشهد
نویسندگان
1 گروه توسعه پایدار شهری منطقهای جهاد دانشگاهی مشهد، ایران
2 گروه برنامهریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jurbangeo.2023.349094.1738چکیده
هنگامیکه نیازهای چندگانه چندین کاربری زمین در فضا همپوشانی داشته باشند و نتوان آنها را هماهنگ کرد، احتمال ایجاد تعارض اراضی وجود دارد. توسعه شهرنشینی در محدوده مجموعه شهری مشهد فضاهای زیستمحیطی با کیفیت را اشغال کرده و منجر به تکهتکه شدن اراضی کشاورزی و زیستمحیطی و کاهش کیفیت آنها شده است. شناسایی و حل تعارضات کاربری زمینبرای استفاده منطقی از منابع زمین و دستیابی به پایداری ضروری است. این پژوهش به بررسی تعارضات اراضی از منظر تناسب کاربری پرداخته است. بدین منظور تناسب اراضی با استفاده از روش تحلیل ارزیابی چندمعیاره با استفاده از شاخصهای طبیعی، مکانی، برنامهریزی و منابع آبی برای سه کاربری کشاورزی، اکولوژیکی و مسکونی در سهطبقه زیاد، متوسط و کم ارزیابیشده و بر اساس ترکیب تناسب سه کاربری با استفاده از مدل پیشنهادی، شدت تعارضات در سهطبقه و نوع تعارضات در دوازده طبقه تشخیص دادهشده است. در ادامه احتمال تغییرات اراضی با توجه به نوع و شدت هر تعارض بیانشده است. در مجموع نتایج نشان میدهد: درصد مساحت اراضی با تناسب بالای اکولوژیکی نسبت به دو کاربری دیگر کمتر بوده است، همچنین تناسب اراضی اکولوژیک از مرکز محدوده به سمت پیرامون با افزایش ارتفاع بیشتر شده و تناسب اراضی برای کاربری مسکونی با دور شدن از شهرها و جادهها کاهش پیدا میکند، بیشترین درصد اراضی مجموعه شهری مشهد در معرض تعارض بالقوه و با شدت متوسط تعارض قرار دارد، بیشترین نوع تعارضات مربوط به دو نوع تعارض شدید و متوسط اراضی کشاورزی و مسکونی بوده است.