سنجش میزان سلامت سکونتگاه‌های شهری با تأکید بر نظریه شهر سالم مطالعه موردی: شهر نورآباد

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22059/jurbangeo.2022.334746.1623
چکیده

شهر سالم را شهری تعریف می‌کنند که محیط‌های کالبدی - اجتماعی و فرهنگی خود را به‌طور پیوسته بهبود می‌بخشد و منابعش را توسعه می‌دهد و سلامت عمومی را تضمین می‌کند. در سال‌های اخیر، به‌ویژه با افزایش روند صنعتی شدن و گسترش بیماری‌های عفونی و همه‌گیر از کیفیت محیط سکونتی شهرها کاسته شده و نارسایی‌هایی مانند آلودگی‌های محیط زیستی، بیکاری، فقر، بد مسکنی و آسیب‌های اجتماعی روانی در شهرها عمومیت‌یافته است. شهر نورآباد همانند بسیاری از شهرهای دیگر با مشکلات عدیده‌ای از قبیل، بافت‌های فرسوده، مسکن نامناسب، کمبود خدمات اجتماعی و بهداشتی و آلودگی صوتی مواجه است که ادامه این روند باعث وارد آمدن آسیب‌های جدی به‌سلامت محیط و سلامت شهروندان خواهد شد. روش تحقیق پژوهش حاضر توصیفی تحلیل بوده و جهت ارزیابی نهایی و تحلیل داده‌ها از آزمون‌های آماری تی تست و جهت تبیین و مدل‌سازی اثرات نیز از مدل‌سازی معادلات ساختاری استفاده گردید. نتایج حاصل از آزمون تی تک نمونه‌ای پژوهش نشان داد وضعیت شاخص‌های شهر سالم در محدوده موردمطالعه با میانگین 51/2 در وضعیت قابل‌قبولی قرار ندارند و ضعیف برآورد می‌شوند. تحلیل یافته‌های منتج از مدل‌سازی معادلات ساختاری بیانگر این است که مقدار بار عاملی شاخص ریشه دوم میانگین خطای مربعات برابر با (079/0) است که نشان‌دهنده مطلوبیت مدل پژوهش می‌باشد. همچنین تحلیل مدل عاملی مرتبه دوم نشان داد که بعٌد سلامت بیشترین بار عاملی را با وزن (94/0) را دارا می‌باشد و کمترین بار عاملی هم به بعٌد کالبدی فیزیکی با وزن عاملی (64/0) تعلق دارد. در راستای ارتقاء شاخص‌های شهر سالم و توزیع متوازن خدمات و امکانات می‌بایست سیاست‌های فضایی و برنامه‌ریزی‌ها بر اساس بسترسازی برای جذب سرمایه‌گذاری بیشتر بخش خصوصی و هدایت و سوق دادن آن‌ها به سمت پهنه‌های محروم صورت گیرد که نقش مدیریت شهری و سازمان‌های مرتبط بسیار پررنگ است.