تحلیل تأثیر تکانههای سیاست پولی انبساطی بر حساب جریان وجوه در ایران
نویسندگان
1 گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
4 گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22059/jte.2023.358991.1008822چکیده
بحران مالی سال 2008، لزوم درک رابطه متقابل مالی بین بخشهای مختلف نهادی هر اقتصاد را آشکار کرده است و حساب جریان وجوه مبادلات مالی و گردش وجوه را میان واحدهای نهادی مختلف اقتصاد نشان میدهد و از آن میتوان بهعنوان یک ابزار اطلاعاتی پایه جهت تحلیل آثار تکانههای سیاستهای پولی و مالی بر این واحدها استفاده کرد. درک درست از چگونگی تأثیر این تکانهها بر فعالیت مالی این بخشها، میتواند راهنمایی مفید برای تعیین سیاستهای مناسب برای اثرگذاری بر دیگر متغیرهای کلان اقتصادی باشد. در این مطالعه تأثیر تکانههای پولی انبساطی بر تغییرات داراییها و بدهیهای مالی و خالص سرمایهگذاری مالی واحدهای نهادی خانوار، بنگاههای غیرمالی، بانکها، بخش عمومی و دنیای خارج مورد تحلیل و بررسی قرارگرفته است. برای این منظور از مدل خودرگرسیون برداری عاملی تعمیم یافته (FAVAR) بر اساس دادههای سالهای 1398-1352 استفاده شده است. در مورد واکنش پویای بخشهای مختلف نهادی به تکانه پولی انبساطی ناشی از افزایش درآمدهای نفتی و ارتباطات متقابل آنها با یکدیگر، این نتیجه حاصل شده که تکانه پولی انبساطی در ابتدا سبب افزایش داراییها و بدهیهای بخشهای اقتصاد ملی شده است. واکنش متغیر خالص سرمایهگذاری مالی که از تفاضل داراییها و بدهیهای مالی حاصل میشود، در سال اول برای بخش بانکهای دولتی و خصوصی، منفی و برای دیگر بخشهای نهادی مثبت است. این واکنش بدین معنی است که بخش بانکی در سال اول وامگیرنده از دیگر بخشهای نهادی و بقیه بخشها بهجز بخش بنگاهها ی غیرمالی که با تأخیر واکنش نشان میدهند، وامدهنده هستند، ولی پس از سال اول تمام بخشهای اقتصاد ملی تبدیل به وامدهنده و بخش خارجی تبدیل به وامگیرنده میشود و خروج سرمایه اتفاق میافتد.