تحلیل فضایی زمانی سوانح آتش‌سوزی در سطح شهر اردبیل در دوره زمانی سال‌های 1394-1398

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل

2 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده برنامه‌ریزی محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز

3 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل

doi
10.22059/jurbangeo.2023.348371.1732
چکیده

رویکرد پژوهش تحلیل فضا زمانی، حوادث آتشسوزی اتفاق افتاده در شهر اردبیل را طی دوره پنج‌ساله 1394-1398 موردمطالعه قرار داده است. برای کاهش خطرات و آسیبهای ناشی از آتش‌سوزی برای شهروندان، اتخاذ اقدامات پیشگیرانه و اختصاص بهینه منابع، تحلیلهای فضا زمانی این پدیده، ضروری است. تعداد 2894 مورد حادثه آتشسوزی، ازنظر زمانی، فضایی، نقشهبرداری و تحلیل‌شده‌اند. از نمودارهای راداری در اکسل و فنون تحلیل فضا- زمانی در محیط سامانه اطلاعات جغرافیای (GIS) برای انجام تحلیلهای موردنظر استفاده‌شده است. پارامترهای مهمی مانند تاریخ و زمان وقوع حوادث، تعداد فوت‌شدگان و مصدومان و آدرس محل وقوع حوادث، برای تحلیل استفاده‌شده است. مطالعه نشان میدهد که الگوهای فضایی-زمانی آتش‌سوزی بسته به زمان، انواع و علل آن‌ها متفاوت است. نتایج نشان می‌دهد که بیشتر آتش‌سوزی‌ها در واحدهای مسکونی با (888 مورد) و فضاهای باز و سبز (565 مورد) اتفاق افتاده است که بیشترین عامل وقوع آن‌ها آتش زدن عمدی و وندالیسم با 47/44 درصد می‌باشد. اوج آتش‌سوزی درست بعدازظهر، ساعت 13:00 و روزهای سه‌شنبه، پنج‌شنبه و جمعه و در هفته چهارم هرماه بالاترین فراوانی آتش‌سوزی رادارند طبق این مطالعه، تابستان دارای بیشترین تعداد حوادث آتش‌سوزی است. الگوی پراکنش فضایی، از نوع خوشه‌ای بوده و شدت تراکم حوادث آتش‌سوزی در بخش‌های مرکزی و لکه‌هایی از حاشیه شهر بیشتر است همچنین نتایج تحلیل خوشه‌ها نشان می‌دهد به‌طور قابل‌توجهی در محدوده موردمطالعه حوادث آتش‌سوزی با ارزش زیاد (54/194) و یا ارزش کم (0/0) به‌صورت خوشه‌های داغ و یا سرد تجمع یافته است در پایان‌بر مبنای یافته‌های پژوهش، پیشنهادهایی برای بهبود مدیریت و پیشگیری از حوادث آتش‌سوزی ارائه‌شده‌اند.