بررسی رابطه بین ذهنآگاهی و سبکهای تصمیمگیری: نقش واسطهای تنظیم شناختی هیجان
نویسندگان
1 دانشگاه شیراز
2 عضو هیئت علمی
doi
10.22099/jsli.2025.7902چکیده
هدف از این پژوهش بررسی نقش واسطهگری تنظیم شناختی هیجان در رابطه بین ذهنآگاهی با سبکهای تصمیمگیری بود. شرکتکنندگان تعداد 302 نفر از دانشجویان مرد و زن دانشکدههای دانشگاه شیراز بودند، که به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند و به پرسشنامههای ذهنآگاهی، تنظیم شناختی هیجان و سبکهای تصمیمگیری پاسخ دادند. برای تعیین روایی و پایایی از روشهای آلفای کرونباخ و تحلیل عوامل استفاده شد. به منظور بررسی مدل از روش معادلات ساختاری و برای تعیین نقش واسطهگری، روش Bootstrap در نرمافزار AMOS به کار گرفته شد. نتایج نشان داد ذهنآگاهی به صورت مثبت و معنیدار، تصمیمگیری عقلانی را پیشبینی کرد و همچنین تصمیمگیری وابسته، اجتنابی و آنی را به صورت منفی و معنی دار پیشبینی کرد. همچنین ذهنآگاهی به صورت مثبت و معنیدار، راهبردهای انطباقی تنظیم شناختی هیجان و به شکل منفی و معنیدار راهبردهای غیرانطباقی تنظیم شناختی هیجان را پیشبینی کرد. در خصوص رابطه مستقیم راهبردهای انطباقی تنظیم شناختی هیجان با سبکهای تصمیمگیری، این راهبرد سبک عقلانی را به صورت مثبت و معنیدار و سبکهای وابسته، اجتنابی و آنی را بهصورت منفی و معنیدار پیشبینی کرد. راهبردهای غیرانطباقی نیز سبک عقلانی را بهصورت منفی و معنیدار و سبکهای اجتنابی و آنی را به صورت مثبت و معنیدار پیشبینی کرد. در خصوص نقش واسطهگری میتوان بیان کرد که راهبردهای انطباقی تنظیم شناختی هیجان نقش واسطهای مثبت و معنیداری بین ذهنآگاهی با سبک تصمیمگیری عقلانی ایفا کردند. این نقش در رابطه میان سبکهای وابسته، اجتنابی و آنی به صورت منفی و معنیدار بود. بهطورکلی با افزایش استفاده از راهبردهای انطباقی تنظیم شناختی هیجان، تصمیمگیری عقلانی افزایش و تصمیمگیری وابسته، اجتنابی و آنی کاهش مییابد. با استناد به نتایج پژوهش میتوان از راهبردهای انطباقی تنظیم شناختی هیجان به عنوان یکی از آموزشهای مؤثر جهت استفاده از سبکهای تصمیمگیری کارآمد استفاده کرد.