تجربه زیسته معلمان از عوامل موثر بر شایستگیهای هیجانی و اجتماعی آنها: یک مطالعه پدیدارشناختی
نویسندگان
1 دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی
2 عضو هیات علمی دانشکده روانشناسی-دانشگاه شهید بهشتی
3 عضو هیات علمی دانشکده روانشناسی-دانشگاه شهید بهشتی
4 عضو هیات علمی دانشکده روانشناسی-دانشگاه شهید بهشتی
5 عضو هیات علمی دانشکده روانشناسی-دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.22099/jsli.2025.7849چکیده
هدف از پژوهش حاضر بازنمایی ادراک و تجربه زیسته معلمان دربارة عوامل موثر بر شایستگیهای هیجانی و اجتماعی آنها در سال 1401 بود که با استفاده از رویکرد کیفی و روش پدیدارشناختی از نوع توصیفی انجام گرفت. جامعه پژوهشی مدّ نظر در این مطالعه، شامل کلیه معلمان دوره اول متوسطه در شهر یزد بودند که پژوهشگران با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند 24 معلم (16 نفر زن و 8 نفر مرد) را انتخاب و به مصاحبه با آنها پرداختند. دادهها با استفاده از مصاحبه نیمهساختاریافته جمعآوری و با کاربرد الگوی کلایزی و روش تحلیل مضمون مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتند. تحلیل دادههای به دستآمده به شناسایی و دستهبندی ده مضمون اصلی منجر گردید. این مضامین دهگانه مشتمل بر: هوش هیجانی، نگرش شغلی، سرمایهروانشناختی، کفایتهای مدیر مدرسه، شرایط خانوادگی، فرایند سیاستگذاری آموزشی، مسائل داخلی سازمان آموزشی، ادراک بیعدالتی، محدودیتهای فردی و محدودیتهای مربوط به فراگیران است. ناظر بر یافته-های پژوهش میتوان چنین عنوان نمود که شرکتکنندگان عوامل متفاوتی را بر شایستگیهای هیجانی و اجتماعی معلمان موثر میدانند و این بدان معناست که هرکدام از معلمان با چالشهای متعدد و متفاوتی در امر آموزش و فعالیتهای حرفهای خود روبهرو هستند و بیتوجهی به بهبود وضعیت آنها میتواند بر کفایت و توانمندیهای هیجانی و اجتماعی آنان تاثیر منفی گذاشته و درآیندهای نه چندان دور نظام آموزشی و بهدنبال آن پویایی و بالندگی جامعه را با مخاطرات زیادی همراه سازد.