تحلیل الگوی رفتاری بهرهبرداران منابع آب زیر زمینی در بخش -کشاورزی (مطالعه موردی دشت ورامین)
نویسندگان
1 گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
4 گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22059/jte.2023.354898.1008784چکیده
در شرایطی که محدودیتهای عرضه آب، تحت تأثیر افزایش جمعیت و توسعه روزافزون اقتصادی و نداشتن الگوی مناسب مصرف تشدید شده، نگرانیهای اکولوژیکی در محیط اجتماعی- اقتصادی پیرامون تخصیص بهینه آب نیز میان بهرهبرداران به مسئله مهمی تبدیل شده است. منطقه ورامین در جنوب شرقی پایتخت واقع شده و بیشتر تولیدات کشاورزی استان تهران را به خود اختصاص داده است. ازآنجاییکه کشاورزی اصلیترین و بزرگترین بخش مصرفکننده آب زیرزمینی در این منطقه میباشد، بحران آبی موجود در آن متأثر از الگوی بهرهبرداری آب زیرزمینی بوده است. در این مقاله رفتار بهرهبرداران آب کشاورزی در چارچوب سه دیدگاه رقابتی، ثابت بودن ترجیحات زمانی و ناسازگاری زمانی ترجیحات طی دوره سی ساله از سال زراعی 69-1368 تا 98-1397 مورد تحلیل قرار گرفته تا این فرضیه بررسی شود که وضع موجود در مصرف آب زیر زمینی به کدام یک از سه سناریو ارائه شده در این پژوهش نزدیک بوده است. به این ترتیب در الگوی رقابتی روند تخصیص آب بین کشاورزان از شرط تعادل نئوکلاسیکی بازار کارا استفاده شده و در دو سناریوی دیگر تکنیک بهینه یابی پویای گسسته برای استخراج الگوی رفتاری مصرف آب بهکار رفته است. نتایج تحقیق نشان میدهد که کشاورزان در بهرهبرداری از آب زیر زمینی بهعنوان منبع اصلی تأمین آب کشاورزی منطقه، از جنبه روانشناختی، با الگوی غیر بهینه ناسازگاری زمانی در مصرف روبهرو بودهاند که تغییر وضع موجود و اثربخشی سیاستگذاریهای حفظ پایداری منابع آبی مستلزم اصلاح الگوی رفتاری و مصرف آبی کشاورزان میباشد.طبقه بندی JEL : D91, Q50, Q01