تعیین شاخص‌های برندسازی منظر در دو سطح ابعاد و مؤلفه‌ها

نویسندگان

1 گروه معماری منظر، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران

2 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 گروه معماری ، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران

4 گروه معماری ، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت‌مدرس، تهران، ایران

doi
10.22059/jurbangeo.2022.344082.1703
چکیده

منظر با وجود تأثیرگذاری بر تصویر و هویت شهر، جایگاه درخوری در پژوهش‌های برندسازی مکان ندارد. تحقیق در برندینگ منظر در گرو شناسایی عوامل مؤثر بر آن است. مشکلات ناشی از پراکندگی آرا در ادبیات برندسازی مکان و نبود اجماع پیرامون شاخص‌های اصلی، با ورود به حیطة برندسازی منظر دوچندان می‌نماید. هدف کلان پژوهش پیشرو تعیین شاخص‌های برندسازی منظر می‌باشد. در راستای دستیابی به هدف یادشده و باتوجه‌به ماهیت چندوجهی برندسازی منظر، ترکیبی از روش‌های تحقیق کیفی و کمی مورداستفاده قرار گرفته است. تحلیل محتوای نوشتاری و بررسی عمیق مطالعات پیشین به‌منظور شناسایی و دسته‌بندی اولیة ابعاد برندسازی منظر، انتخاب خبرگان، تنظیم پرسش‌نامه و در پایان غربالگری مؤلفه‌ها به کمک همپوشانی نتایج دلفی فازی و آزمون ناپارامتری فریدمن، روش‌ها و ابزارهای اصلی تحقیق حاضر را تشکیل می‌دهد. یافته‌های استخراج شده در مرحلة تحلیل محتوا، مجموعاً 8 بعد و 41 مؤلفة مؤثر در برندسازی منظر را مشخص نمود. پس از غربالگری مؤلفه‌ها از طریق دلفی فازی، بر اساس نظر خبرگان 8 بعد کالبدی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، تاریخی، زیست‌محیطی و رسانه‌ای به‌عنوان ابعاد شکل‌دهندة برندسازی منظر تأیید شدند، اما تعداد مؤلفه‌ها به 26 مورد کاهش یافت. در مرحلة آخر، محاسبات آزمون فریدمن همپوشانی مطلوبی با نتایج فازی سازی و فازی زدایی داشته و غربال مؤلفه‌ها را تأیید نمود. تفسیر یافته‌ها همچنین، بعد کالبدی را به‌عنوان مهم‌ترین بعد فرآیند برندسازی منظر مشخص نمود.