جستاری در تحقق تاب‌آوری محلات شهری مبتنی بر استانداردهای بین‌المللی ایزو برای شهرها و جوامع پایدار مطالعه موردی: محله مقدم، منطقه 17 تهران

نویسندگان

1 گروه مدیریت شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، تهران، ایران

2 گروه طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، تهران، ایران

doi
10.22059/jurbangeo.2022.337256.1646
چکیده

شهرها به‌طور فزاینده‌ای با شوک‌هایی ازجمله حوادث شدید طبیعی یا انسانی روبرو هستند که منجر به رخ دادن بحران می‌شود. برای رفع بحران و مشکلات ناشی از آن راهبرد تاب‌آوری مطرح‌شده است. برای ارزیابی میزان تاب‌آوری تاکنون شاخص‌هایی ارائه‌شده که بعضاً قابلیت سازگاری، قیاس در همه شهرها و تداوم کارایی در گذر زمان را نداشته‌اند، لذا سازمان ایزو استانداردهای بین‌المللی شهرها و جوامع پایدار (ایزو 37120، 37122) و شهرهای تاب‌آور (ایزو 37123) را به‌صورت یکپارچه باهدف ردیابی و نظارت بر پیشرفت شهرهای تاب‌آور و همسو با چارچوب سندای برای کاهش خطر بحران و اهداف توسعه پایدار تدوین نموده است. پژوهش حاضر توسعه‌ای کاربردی بوده و طی آن تاب‌آوری محله مقدم، منطقه 17 تهران ازلحاظ انطباق با استانداردهای بین‌المللی ایزو برای شهرها و جوامع تاب‌آور (ابعاد حکمروایی، برنامه‌ریزی شهری و تأمین مسکن) ردیابی شده است. شاخص‌های تاب‌آوری در قالب پرسشنامه‌های نیمه ساختاریافته و مصاحبه تنظیم و داده‌های از طریق جامعه آماری پژوهش (مجموعه مدیریت شهری، متخصصان و کارشناسان خبره و آگاه حوزه مدیریت بحران) گردآوری و نقشه‌های تحلیلی بر اساس ابعاد تاب‌آوری تهیه‌شده است. نتایج پژوهش نشان‌دهنده تاب‌آوری متوسط محله در بعد حکمروایی و تاب‌آوری ضعیف در ابعاد برنامه‌ریزی شهری و تأمین مسکن (سازه‌های آسیب‌پذیر در مواجهه با مخاطرات با ریسک بالا، ساختمان‌های مسکونی نامنطبق با آیین‌نامه‌ها و استانداردهای ساختمانی، زمین‌های دارای پوشش کف نامتخلخل و نفوذناپذیر و کمبود ارائه خدمات ضروری دارای طرح مصوب تداوم کسب‌وکار) بوده و در اولویت اقدام برای بهبود تاب‌آوری می‌باشد.