بررسی ریزساختار و خواص مکانیکی جوش اصطکاکی غیرهم‌جنس فولاد زنگ‌نزن مارتنزیتی 410 به فولاد زنگ‌نزن آستنیتی 304

نویسندگان

1 گروه متالورژی و مواد، دانشکده مهندسی مواد و فناوری‌های نوین، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

2 گروه متالورژی و مواد، دانشکده مهندسی مواد و فناوری‌های نوین، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

doi
چکیده

با توجه به نیاز صنعت برای اتصال فلزات غیرهم‌جنس و عدم جوش‌پذیری آنها به هم در روش‌های معمول، فرآیند جوشکاری اصطکاکی می‌تواند کاربرد مناسبی داشته باشد. در این تحقیق جوشکاری اصطکاکی غیرهم‌جنس فولاد زنگ‌نزن آستنیتی۳۰۴ به فولاد زنگ‌نزن مارتنزیتی۴۱۰ با پارامتر‌های ثابت سرعت دوران (۸۵۰دور بر دقیقه) و زمان فورج (۶۰ثانیه) و پارامتر‌های متغیر زمان اصطکاک (۴۰، ۵۰ و ۶۰ثانیه) و نیروی اصطکاک (۹۰، ۱۰۰ و ۱۲۰کیلونیوتن) و نیروی فورج (۱۳۰، ۱۵۰ و ۱۸۰کیلونیوتن) بررسی ‌شده است. مطالعات میکروسکوپ‌های نوری و الکترونی روبشی و همچنین آنالیز عنصری روی جوش‌ها انجام شد. سلامتی و بی‌عیب‌بودن جوش‌ها توسط آزمایش کشش و میکروسختی بررسی ‌شده و سطوح شکست هم مورد بررسی قرار گرفتند. ساختار نمونه‌ها شامل مارتنزیت‌های سوزنی و خشن در فولاد زنگ‌نزن ۴۱۰ و دانه‌های کشیده در فولاد زنگ‌نزن ۳۰۴ در فصل مشترک اتصال بودند که با طراحی یک عملیات حرارتی تمپر به‌صورت موضعی، مارتنزیت‌های خشن به مارتنزیت‌های لایه‌ای تغییر پیدا کردند. نتایج نشان داد که استحکام کششی نمونه‌ها در محدوده ۵۲۰ - ۴۰۰مگاپاسکال بود و شکست ترد مشاهده شد. نتایج سختی‌سنجی نشان داد که بالاترین سختی در فولاد زنگ‌نزن ۴۱۰ در منطقه متاثر از حرارت و نزدیک به فصل مشترک ایجاد می‌شود. استحکام کششی مطلوب ۷۵۱مگاپاسکال با انتخاب پارامترهای بهینه زمان اصطکاک ۵۰ثانیه، نیروی اصطکاک ۱۲۰کیلونیوتن و نیروی فورج ۱۸۰کیلونیوتن و انجام عملیات حرارتی تمپر در موضع جوش پس از جوشکاری به دست آمد.