فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موضوع: تبخیر و تعرق واقعی یکی از اجزای کلیدی چرخۀ هیدرولوژیکی است که نقش بسزایی در مدیریت منابع آب و تعیین بیلان آبی ایفا می‌کند. مدل SEBAL با بهره‌گیری از داده‌های حرارتی و مرئی ماهواره‌ای، امکان تخمین مستقیم و غیرمستقیم تبخیر و تعرق را فراهم می‌کند و نتایج آن به‌ویژه در مناطق وسیع و دور از دسترس، از دقت بالایی برخوردار است.  هدف: در این پژوهش به‌منظور برآورد تبخیر و تعرق واقعی در حوزۀ آبخیز خسویه از مدل  SEBAL برای بررسی روند زمانی تغییرات تبخیر و تعرق استفاده شد.روش تحقیق: برای تحلیل تغییرات زمانی تبخیر و تعرق واقعی در حوزۀ آبخیز سد خسویه، از مدل SEBAL و تصاویر ماهواره‌ای لندست 7 و 8 استفاده شده است.یافته‌ها:  نتایج مقایسۀ تبخیر و تعرق واقعی حاصل از مدل SEBAL با تبخیر و تعرق پتانسیل محاسبه‌شده از مدل  Penman-Monteith  در سال‌های 2001 و 2021 نشان‌دهندۀ رابطه‌ای مثبت و معنادار میان این دو متغیر بوده است. ضریب همبستگی پیرسون (r)، ضریب تعیین (R²) و شاخص ویلموت (d) در سال 2021 به‌ترتیب برابر با 0/93، 0/86 و 0/92 بوده است که نشان‌دهندۀ همبستگی بسیار قوی میان تبخیر و تعرق واقعی و پتانسیل است. درمقابل، در سال 2001 این مقدار به‌ترتیب برابر با 0/81، 0/65 و 0/61 بوده که نشان می‌دهد دقت مدل SEBAL  در سال 2021 نسبت به سال 2001 به‌طور قابل توجهی بهبود یافته است.نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از توانایی مناسب این الگوریتم در برآورد تبخیر تعرق دارد و نیز نشان می‌دهد میزان این پارامتر روند افزایشی داشته و این مقدار به‌طور متوسط حدود 16/5 درصد است. نتایج به‌دست‌آمده می‌تواند به‌عنوان مبنای تصمیم‌گیری‌های مدیریتی درزمینۀ بهینه‌سازی استفاده از منابع آب و مقابله با چالش‌های ناشی از تغییرات اقلیمی در مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور قرار گیرد.