تجزیه و تحلیل پیامدهای تغییرات هیدرو اقلیمی و کاربری اراضی بر سطح تالاب بختگان با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مرکز تحقیقات بین‌المللی بیابان، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 دانشیار مرکز تحقیقات بین‌المللی بیابان، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 دانشیار دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

5 سرباز نخبه مرکز تحقیقات بین‌المللی بیابان، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22059/ije.2024.373629.1802
چکیده

دریاچه‌ها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین اکوسیستم‌های آبی، مجموعه‌ای منسجم و به‌هم‌پیوسته‌ از گیاهان آبزی یا وابسته به آب هستند که دخالت عوامل طبیعی و غیرطبیعی می‌تواند این انسجام و کیفیت را بر هم زند. یکی از روش‌های نوین و کارآمد درزمینۀ پایش تغییرات این اکوسیستم‌ها علم سنجش از دور است که به کمک آن، پایش تغییرات ناشی از طبیعت و فعالیت‌های انسان در مدیریت دریاچه‌ها امکان‌پذیر است. تحقیق حاضر با هدف مطالعۀ پیامدهای ناشی تغییرات اقلیمی و کاربری اراضی بر سطح تالاب بختگان در بازۀ زمانی 18ساله (2000 تا 2017) انجام شد. به‌منظور پایش نوسانات سطح تالاب بختگان از تصاویر ماهوارۀ لندست در بازۀ زمانی فوق، در ماه‌های پرآبی (می و ژوئن) و کم‌آبی (آگوست و سپتامبر) استفاده شد. به‌منظور استخراج سطوح آبی و نیز کاربری اراضی از روش طبقه‌بندی چندباندی به روش ماشین بردار پشتیبان استفاده شد. سپس به‌منظور تعیین میزان و نقش تأثیرگذاری هریک از متغیرها بر نوسانات سطح دریاچه از آنالیز رگرسیون استفاده و مشخص شد که سطح دریاچۀ بختگان طی سال‌های مختلف دچار نوسانات دوره‌ای مشخص بوده و در شدیدترین وضعیت کاهش سطح، بیش از 79/8 درصد وسعت پهنۀ آبی تالاب بختگان کاملاً خشک شده است. همچنین بررسی‌ها نشان داد که طی 16 سال از کل بازۀ زمانی، روند تغییرات بارندگی و سطح تالاب همسو بوده است.