ارزیابی تغییر آشیان اکولوژیک ماهی سفید (Rutilus frisii) در آبهای جنوبی دریای خزر در طول یک دوره 10ساله
نویسندگان
1 محقق پسادکتری، بنیاد ملی نخبگان و گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 دانشیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.22059/ije.2024.385183.1848چکیده
موضوع: ارزیابی اثرپذیری آبزیان از تغییرات شرایط محیطی در اکوسیستمهای آبی از اهمیت بالایی در مدیریت بهرهبرداری و حفاظت این گونهها برخوردار است.هدف: مطالعۀ حاضر با هدف بررسی تغییرات آشیان اکولوژیک ماهی سفید (Rutilus frisii) درنتیجۀ تغییرات شرایط محیطی در آبهای جنوبی دریای خزر در طول یک دورۀ ۱۰ساله (دورههای صید 2002/03 و 2011/12) انجام شد.روش تحقیق: مدلسازی آشیان اکولوژیک این گونه با استفاده از دادههای صید تجاری و دادههای سنجش از دور پارامترهای محیطی انجام شد. روش مدلسازی جنگل تصادفی برای ارزیابی آشیان اکولوژیک گونه به کار گرفته شد.یافتهها: نتایج بهدستآمده نشاندهندۀ کاهش معنیدار (0.001 >P ) دمای سطحی آب دریا در روز (SST) و غلظت کلروفیل-a لایۀ سطحی آب (Chl-a) در طول دورۀ زمانیِ مورد بررسی بود. سهم اهمیت پارامترهای SST، شیب و فاصله از ورودیهای رودخانهای در تعریف آشیان اکولوژیک گونه در طول این دوره افزایش یافته، درحالیکه اهمیت Chl-a و غلظت کربن آلی ذرهای (POC) کاهش یافته بود. برآوردهای مربوط به بازۀ بهینۀ اکولوژیک متغیر SST بیانگر کاهش بهینۀ دمایی گونه در پایان دوره بود، درحالیکه برای سایر متغیرها جابهجاییهای افزایشی و همچنین وسیعتر شدن بازۀ مقادیر مطلوب به دست آمد. ارزیابیهای مکانی نیز نشاندهندۀ تغییرات چشمگیر در بروز شرایط بهینۀ اکولوژیک بود.نتیجهگیری: مجموعۀ یافته های به دست آمده در این مطالعه، بیانگر تغییر قابل توجه آشیان اکولوژیک ماهی سفید در طول دورۀ زمانی مورد بررسی و همچنین پراکنش مکانی مربوط به این گونه در آبهای ساحلی جنوب خزر بود.