مدل‌سازی و پیش‌بینی پارامترهای اقلیمی با استفاده ازمدل CanESM2 تحت سناریوهای RCP (مطالعه موردی : ایستگاه کرج)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم و فناوری‌های محیطی، دانشکده مهندسی انرژی و منابع پایدار، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار، گروه علوم و فناوری‌های محیطی، دانشکده مهندسی انرژی و منابع پایدار، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار، گروهی مهندسی طبیعت دانشکده منابع طبیعی دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران

doi
10.22059/ije.2024.382370.1845
چکیده

موضوع: تغییر اقلیم یکی از چالش‌های مهم قرن حاضر است. پیامدهای این تغییرات و چگونگی سازگاری با آن‌ها و همچنین کاهش علل ایجاد تغییرات اقلیمی از نکات مهم این پدیده است. درحال حاضر، شواهد علمی و قطعی در مورد گرم شدن زمین وجود دارد و میزان افزایش بی‌سابقۀ دما در سطح زمین و جو که ناشی از فعالیت‌های انسانی بوده، شاهدی بر این موضوع است. از مهم‌ترین پارامترهای مؤثر بر روی پدیدۀ تغییر اقلیم، بارندگی و دما هستند. هدف: در این مطالعه به‌منظور پیش‌بینی تغییرات اقلیمی در ایستگاه کرج از مدل CanESM2 برای مدل‌سازی پارامترهای اقلیمی دما، بارندگی و سرعت باد تحت سناریوهای RCP استفاده شد. روش تحقیق: در این مطالعه از مدل‌های ریزمقیاس‌نمایی برای پیش‌بینی پارامتر‌های دما، بارش و باد در ایستگاه کرج استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد براساس نتایج حاصل از شبیه‌سازی بارندگی در ایستگاه کرج، میانگین بارندگی در دورۀ تاریخی 96/247 میلی‌متر بوده که طبق سناریوهای RCP2.6، RCP4.5 و RCP 8.5 به‌ترتیب 36/44، 8/75 و 15/62 درصد در آیندۀ نزدیک (2060-2030) و 62/81، 14/53 و 16/47 درصد در آیندۀ دور (2100-2070) نسبت به دورۀ مشاهداتی (2017-1985) کاهش خواهد یافت. نتایج حاصل از شبیه‌سازی دمای متوسط طبق سناریوهای RCP2.6، RCP4.5 و RCP8.5 نشان داد دمای متوسط در دورۀ آیندۀ نزدیک 0/53، 0/17 و 0/19 درصد نسبت به دورۀ مشاهداتی (81/15 درجۀ سانتی‌گراد) کاهش خواهد یافت؛ درحالی‌که در آیندۀ دوره (2100-2070) تحت سناریو RCP2.6  1/11 درصد کاهش و براساس سناریوهای RCP4.5 و  RCP8.539/0 و 2/13 درصد افزایش خواهد داشت. میانگین سرعت باد شبیه‌سازی‌شده نشان داد سرعت باد 27/89، 25/03 و 24/55 درصد در دورۀ 2030 تا 2060 و 34/16، 25/37 و 23/84 درصد در دورۀ 2070تا 2100 تحت سناریوهای RCP نسبت به مقدار مشاهداتی (2/41 متر بر ثانیه) افزایش خواهد یافت. نتیجه‌گیری: نتایج ارزیابی مدل CanESM2 در این مطالعه می‌تواند به‌عنوان یک نتیجۀ آماری قابل ‌قبول برای بررسی تغییرات پارامترهای اقلیمی در نظر گرفته شود. رعایت الگوی مصرف و استفادۀ بهینه از منابع آبی و همچنین جلوگیری از افزایش گازهای گلخانه‌ای می‌تواند روند افزایش دما و کاهش بارندگی را کنترل کند.