مطالعه تنوع ژنتیکی و شناسایی نشانگرهای مولکولی مرتبط با صفات تحمل به خشکی در ارزن دمروباهی [Setaria italica (L.) P. Beauv.]
نویسندگان
1 دانشیار اصلاح نباتات، بخش اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی و پژوهشکده فناوری تولیدات گیاهی، دانشگاه شهید باهنر کرمان ، کرمان، ایران
2 عضو هیات علمی و رئیس بخش تحقیقات فیزیولوژی مولکولی، پژوهشگاه بیوتکنولوژی مکشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج-بلوار
3 بخش اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان
doi
10.22103/jab.2020.2530چکیده
هدف: شناسایی نشانگرهای پیوسته با صفات مهم زراعی یکی از مهم ترین روشها برای تسریع انتقال صفات مطلوب به ژنوتیپهای دیگر و ردیابی آنهاست. هدف از این پژوهش، ارزیابی تنوع ژنتیکی و شناسایی نشانگرهای مولکولی اطلاعرسان مرتبط با صفات تحمل به خشکی در ژنوتیپهای ارزن دمروباهی ] [Setaria italica (L.) P. Beauv. ، با استفاده از نشانگر مولکولی AFLP بود. مواد و روشها: در این مطالعه، 21 ژنوتیپ ارزن دمروباهی در سه سال زراعی 92، 93 و 95 مورد آزمایش قرار گرفتند. شاخصهای تحمل به خشکی و همبستگی بین مقادیر آنها با عملکرد دانه و بیولوژیک محاسبه شد. به منظور شناسایی نشانگرهای مولکولی مرتبط با صفات تحمل به خشکی، از تجزیه ارتباطی با استفاده از مدل خطی مخلوط (MLM) و 12 ترکیب آغازگری AFLP استفاده شد. همچنین شاخصهای نشانگری و تجزیه به مولفههای اصلی نیز با استفاده از نرمافزار GenAlEx 6.5 انجام گرفت. نتایج: ترکیبات آغازگری استفاده شده در این مطالعه در مجموع 443 باند قابل تشخیص ایجاد کردند که از این تعداد 316 (%71) باند چندشکل بودند. میانگین محتوای اطلاعات چند شکلی 24/0، میانگین شاخص شانون 38/0 و میانگین شاخص نشانگری 22/6 بدست آمد و ترکیبهای M-CTG/E-ACC، M-CAA/E-ACC وM-CTA/E-AAC موثرترین ترکیبها در بررسی تنوع ژنوتیپهای مورد مطالعه بودند. براساس نتایج تجزیه به مولفههای اصلی، دو مولفه اول 13/61 درصد از تغییرات را توجیه کردند. نتایج این مطالعه نشان داد که شاخصهایHARM ، GMP وMP بهترین شاخصها در تفکیک نمونههای متحمـل به خشکی بودند و نشانگرهای M-CAA/E-AAC-14 و M-CTG/E-ACC-283 با توجه به عملکرد دانه و نشانگر M-CTT/E-ACC-264 با توجه به عملکرد بیولوژیک با این شاخصها در ارتباط بودند. نتیجهگیری: براساس نتایج این پژوهش میتوان شاخصهایHARM ، GMP وMP را بهعنوان بهترین شاخصها در تفکیک نمونههای ارزن دمروباهی متحمل به خشکی، معرفی کرد. همچنین میتوان از نشانگرهای مولکولی مرتبط با این شاخصها برای بررسی تحمل به خشکی سایر ژنوتیپها در برنامههای اصلاحی آینده استفاده نمود.