مطالعه ارتباط ادراک محیطی و دلبستگی به مکان و اثر آن‌ها بر رفتارهای حامی محیط زیست

نویسندگان

1 گروه معماری، واحد هریس، دانشگاه آزاد اسلامی، هریس، ایران

2 گروه معماری، واحد هریس، دانشگاه آزاد اسلامی، هریس، ایران

doi
10.22059/jurbangeo.2022.332929.1605
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی ارتباط متغیرهای دلبستگی به مکان، ادراک محیطی و اثر آن‌ها بر رفتارهای حامی محیط زیست در مجموعه تفریحی و فرهنگی عون‌ابن‌علی تبریز انجام گرفته است. در این پژوهش دلبستگی به مکان به عنوان عنصر احساسی پیوند انسان با طبیعت و ادراک محیطی به عنوان عنصر شناختی مد نظر قرار گرفته است. در بررسی ادبیات مشخص شد متغیر رفتارهای زیست محیطی در ابعاد کنش شهروندی، حمایت سیاسی و بازیافت؛ متغیر دلبستگی به مکان در ابعاد وابستگی به مکان، دلبستگی عاطفی، هویت مکانی و دلبستگی اجتماعی و متغیر ادراک محیطی در ابعاد فعال بودن، زیبایی شناختی، نرخ جرائم، علاقمندی، خوشایندی، ارجحیت، آسایش و ایمنی قابل سنجش می‌باشد. پژوهش حاضر به روش پیمایش میدانی بر روی 214 نفر از بازدیدکنندگان مجموعه گردشگری عون‌ابن‌علی انجام گرفت. شیوه انتخاب نمونه‌ها نمونه‌گیری تصادفی سیستماتیک بوده و ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه ترکیبی از مقیاس‌های موجود بوده است. جهت تحلیل اطلاعات از نرم‌افزارهای SPSS.24 و AMOS.24 استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد پاسخ‌گویان ادراک متوسطی از کیفیت محیطی مجموعه دارند اما وضعیت دلبستگی آن‌ها به مکان و رفتارهای حامی محیط زیست در آن‌ها مطلوب بوده است. نتایج حاصل از تحلیل عاملی تاییدی نشان داد ابعاد تعیین شده برای هر سه متغیر دارای اعتبار بوده و از این جهت این سازه‌ها ترکیبی از ابعاد مذکور می‌باشد. همچنین نتایج بخش ساختاری مدلسازی معادلات ساختاری نشان داد بین متغیرهای ادراک محیطی و دلبستگی به مکان همبستگی مثبت و معنی‌داری وجود دارد و هر دو متغیر اثر معنی داری در تغییرات متغیر رفتارهای حامی محیط زیست دارند.