بررسی کارایی روش‌های داده‌کاوی در پیش‌بینی تبخیر - تعرق مرجع روزانه (مطالعه موردی: ایستگاه‌های نوار ساحلی جنوب ایران)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22059/ije.2024.375755.1816
چکیده

روابط غیرخطی، عدم قطعیت ذاتی و نیاز به اطلاعات اقلیمی فراوان در براورد تبخیر-تعرق باعث شده است پژوهشگران در دهه‌های اخیر از روش‌های داده‌کاوی برای براورد تبخیر-تعرق استفاده نمایند. هدف از این تحقیق بررسی کارایی روش‌های داده‌کاوی ماشین بردار پشتیبان، درخت تصمیم، جنگل تصادفی و رگرسیون فرایند گاوسی در پیش‌بینی تبخیر-تعرق مرجع روزانه ایستگاه‌های نوار ساحلی جنوب کشور می‌باشد. برای انجام کار با استفاده از داده‌های اقلیمی 20 ساله (1400-1380) تبخیر-تعرق مرجع روزانه روش فائو-پنمن- مانتیث محاسبه شد. سپس با استفاده از این داده‌ها به‌عنوان داده‌های خروجی، 6 سناریو ترکیبی بر اساس همبستگی بین متغیرهای هواشناسی و تبخیر-تعرق مرجع به روش‌های داده‌کاوری مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج بررسی‌ها نشان داد نشان داد هر چهار روش داده‌کاوی در مناطق مورد مطالعه به خوبی توانسته‌اند مقادیر تبخیر-تعرق مرجع را براورد کنند. در هر چهار ایستگاه، روش رگرسیون فرایند گاوسی با داشتن بالاترین مقدار R2 و کمترین مقادیر RMSE و MAE براورد بهتری از مقادیر تبخیر-تعرق مرجع داشتند و روش‌های جنگل تصادفی، درخت تصمیم و ماشین بردار پشتیبان به‌ترتیب در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. از بین الگوهای مورد بررسی در چابهار الگوی 6، در بندرعباس و بوشهر الگوی 4 و در آبادان الگوی 3 بهترین براورد را داشتند.