ارزیابی جریان تجارت درون صنعتی بین ایران و شرکای تجاری منتخب بر کیفیت محیطزیست
نویسندگان
1 گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، ایران
2 گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22059/jte.2023.346952.1008699چکیده
سازوکار تجارت درون صنعتی، انتقال فناوری را از طریق بخشهایی تعریف میکند که محصولاتی تولید و صادر میشود که منجر به جذب آسانتر فنآوری های خارجی میگردد. بنابراین نسبت به تجارت بین صنعتی، تجارت درون صنعت ممکن است استفاده از فنآوری سازگار با محیطزیست را به میزان بیشتری نیز تشویق کند.هدف از این مقاله ارزیابی جریان تجارت درون صنعت بر کیفیت محیطزیست برای کشور ایران و کشورهای منتخب تجاری شامل فرانسه، ژاپن، کره جنوبی، ایتالیا، اسپانیا، بلژیک، روسیه، استرالیا، آلمان، دانمارک، چین، ترکیه، امارات متحده عربی و پاکستان طی دوره 2020-2001 بوده است.الگوی تصریحشده محیط زیست به روش حداقل مربعات تعمیمیافته در محیط دادههای تابلویی برآورد شده است، به طوری که در برآورد تأثیر تجارت درون صنعت بر کیفیت محیطزیست از انتشارات دیاکسیدکربن و متان به عنوان شاخصی برای کیفیت محیطزیست استفاده شده است.نتـایج تجربی نشان داده که متغیر تجارت درون صنعتی (شاخص گروبل-لوید) در سطح اهمیت 10 درصد، معنیدار و دارای علامت منفی بوده است. که نشان میدهد گسترش تجارت درون صنعتی که در آن درجه رقابت و کیفیت کالاها و خدمات ارتقاء مییابد، نقش مهمی در کاهش آلودگی محیطزیست در نتیجه افزایش کیفیت محیطزیست ایران و کشورهای شریک دارد.با وجود، روابط تجاری ایران با شرکای تجاری مورد مطالعه در قالب تجارت درون صنعت از سهم بالایی برخوردار نیست، که این بیانگر روابط تجاری سنتی و بینصنعتی کشور با شرکا میباشد. ایـن میتواند ناشی از تولید مواد اولیه و صادرات این کالاها و تکنولوژی پایین رتبه ایران با کشورهای انتخابی باشد که خود سبب افزایش تخریب محیطزیست را درپی خواهد داشت. طبقهبندی JEL: F18, F14