سنجش و ارزیابی میزان پراکنده رویی شهری مطالعه موردی: شهر ساری
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
doi
10.22059/jurbangeo.2022.336711.1643چکیده
پراکنده رویی شهری فرایندی است که طی آن سطوح گسترده شهری در اراضی پیرامونی و زمین های روستایی و کشاورزی مجاور پخش می شود و گسترش کالبدی شهر سرعتی بیش از رشد جمعیت به خود میگیرد. توسعه فضایی کالبدی شتابان و ناموزون شهرهای ایران در چند دهه اخیر، آثار و پیامدهای نامطلوب اجتماعی، اقتصادی و کالبدی را به دنبال آورده است. هزینههای گزاف حملونقل و خدماترسانی شهر، اتلاف انرژی، هدر دادن سرمایههای مادی و اجتماعی در شهر از مهمترین مشکلات شهرها در بحث توسعه نامطلوب فضایی کالبدی و کم تراکم شهرها بهحساب میآیند. هدف از پژوهش حاضر بررسی پدیده پراکندهرویی شهری و سنجش میزان پراکنده رویی شهر ساری است. این پژوهش ازلحاظ هدف، توصیفی-تحلیلی و ازلحاظ کاربست نتایج، کاربردی میباشد. همچنین ازلحاظ نوع روش، دارای روششناسی کمی از نوع تحلیل عاملی میباشد. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد 16 شاخص مؤثر در پراکندهرویی شهری در شهر ساری به 6 عامل تراکم، دسترسی، تراکم خالص، بیقاعدگی نواحی ساختهشده، فضای فعالیت و قطعات ساختمانی قابل دستهبندی میباشند. همچنین نتایج حاصل از بررسی این عوامل و شاخص پراکندهرویی کل در نواحی شهر ساری نشان داد 60/176 هکتار از مساحت و 18124 نفر از جمعیت از شهر ساری در پهنه پراکندهرویی خیلی کم و همچنین 31/598 هکتار از مساحت و 74540 نفر از جمعیت از شهر ساری در پهنه پراکندهرویی خیلی زیاد قرار دارند.