مقایسه بهرهوری عوامل تولید در سیستمهای آبیاری بارانی کلاسیک ثابت و نشتی در مزارع سیبزمینی کبودراهنگ استان همدان
نویسندگان
1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران.
2 Assistant Prof., Economic, Social and Extension Research Department, Hamedan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Hamedan, Iran.
doi
10.22092/jwra.2018.115717چکیده
روند رشد جمعیت و محدودیت منابع تولید، ضرورت و اهمیت ارتقاء بهرهوری این منابع را بیش از پیش نمایان میسازد. با توجه به محدودیت منابع آب و خاک، تنها راه ارتقاء کمیت تولیدات کشاورزی افزایش اثر عوامل تولید است که در پژوهش حاضر در مورد محصول سیبزمینی در دو سیستم آبیاری بارانی و نشتی تحت مدیریت زارعین مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش با روش نمونهگیری طبقهبندی شده و با تکمیل پرسشنامه از 95 سیبزمینیکار در منطقه انجام شده است. مقدار آب مصرفی در سیستم نشتی با استفاده از دستگاه WSC فلوم و در سیستم بارانی که از نوع کلاسیک ثابت بود با استفاده از نصب کنتور در ابتدای قطعات و در سه مرحله، با اندازهگیری دبی آبپاشها انجام شد. در سنجش بهرهوری نهادهها از تابع تولید استفاده شد. برای این هدف و به منظور تعیین رابطه محصول با نهادههای تولید، تابع تولید کاب داگلاس به کار رفت. بر اساس نتایج حاصله، در سیستم آبیاری بارانی میانگین بهرهوری بذر و کود فسفات به ترتیب 9/10 و 1/169 کیلوگرم محصول برای هر کیلوگرم بذر و کود فسفات و بهرهوری آب، 5/6 کیلوگرم محصول در هر مترمکعب آب اندازهگیری شد. در سیستم آبیاری نشتی میانگین بهرهوری بذر و کود فسفات به ترتیب 8/9 و 6/158 کیلوگرم محصول برای هر کیلوگرم بذر و کود فسفات بود. بهرهوری آب در این روش آبیاری سه کیلوگرم محصول در هر متر مکعب آب به دست آمد. بنابر این ضرورت دارد برای افزایش بهرهوری عوامل تولید و استفاده بهینه از منابع آبی از روشهای نوین آبیاری بجای روش آبیاری نشتی استفاده شود.
